Thông tắc cống tại Hà Nội xử lý đúng chỗ nghẽn

Nguồn thứ nhất và phổ biến nhất là dầu mỡ từ hệ thống vệ sinh hàng quán. Hà Nội có mật độ quán ăn dày đặc với nhịp hoạt động rất riêng: quán bún phở mở từ tờ mờ sáng, quán cơm trưa văn phòng, rồi hàng lẩu nướng bia hơi kéo dài tới khuya, nghĩa là lòng ống bếp gần như không có quãng nghỉ trong ngày. Mỡ nguội đông bám thành lớp dày trên vách ống, mùa lạnh miền Bắc quá trình này diễn ra nhanh hơn hẳn. Với các quán trong nhà phố cũ, tuyến ống lại thường nhỏ và nhiều khúc gấp nên chỉ cần một lớp mỡ mỏng cũng đủ làm tiết diện giảm rõ. Xử lý cần đầu cắt cạo sát vách; phòng ngừa là hộp tách mỡ đúng khối tích và lịch cạo đều đặn theo kỳ.

Nguồn thứ hai là đặc điểm hạ tầng của các ngõ nhỏ nội thành: một tuyến ống chung phục vụ cả chục hộ, nhiều đoạn được lắp đặt từ hàng chục năm trước với tiết diện nhỏ và lớp cặn tích tụ dày. Ở những tuyến này, hành vi của một hộ ảnh hưởng tới tất cả các hộ còn lại, và khi có sự cố thì thường cả ngõ cùng ứ nước một lúc. Việc khắc phục sự cố riêng phần ống trong nhà một hộ gần như không có tác dụng; cần khoanh vùng toàn tuyến, làm sạch bằng lò xo dây dài kết hợp áp lực ở mức vừa phải để bảo vệ mối nối cũ, và các hộ nên duy trì lịch chăm sóc định kỳ chung.

Nguồn thứ ba xuất hiện ở vành đai làng nghề. Khu vực lò gốm Bát Tràng thải nước rửa khuôn và bàn xoay mang theo đất sét mịn; loại hạt này lắng rất nhanh khi dòng chảy chậm lại rồi nén thành lớp dẻo bám sát đáy, khô đi thì cứng như lớp vữa mỏng. Các xưởng đồ gỗ mỹ nghệ địa phương Sơn Đồng, Thường Tín thải mùn cưa mịn lẫn dầu bóng, còn cơ sở dệt nhuộm để lại sợi vụn cùng nước nhuộm đặc. Nguyên tắc chung cho cả ba là tách riêng nước sản xuất khỏi hệ thống vệ sinh hoạt và sắp đặt bể lắng đúng loại với loại chất thải, nạo vét theo chu kỳ.

Nguồn thứ tư liên quan tới cốt nền và khả năng tiêu nước. Nhiều địa phương trong thành phố có cốt nền thấp hơn mặt đường sau các đợt nâng cấp hạ tầng, nên mỗi trận mưa lớn kéo dài là nước dồn về mang theo rác, lá cây và bùn vào hố ga cùng lòng cống của các hộ. Sau khi nước rút, phần bùn này lắng lại thành lớp che kín đáy ống. Hai mốc chăm sóc định kỳ quan trọng của khu dân cư vì thế là trước mùa mưa từ tháng năm và ngay sau mỗi đợt úng, khi lớp bùn còn mềm và dễ xối rửa.

Nguồn cuối cùng là rác sinh hoạt trong các khu nhà cho thuê. Dãy trọ và chung cư mini quanh khu đại học có hàng chục người dùng chung một tuyến ống, người thuê thay đổi liên tục nên thói quen dùng đến không đồng đều; tóc, khăn ướt, bã thức ăn và túi nilon tích tụ dần tạo nùi rác nằm sâu trong tuyến. Với nhóm này, giải pháp hiệu quả nhất là lưới chắn rác tại từng miệng thu kèm bảng hướng dẫn ngắn gọn ở khu vệ sinh chung của ngôi nhà chung, và lịch chăm sóc định kỳ tuyến ống theo chu kỳ cố định.

Với hàng quán ăn uống, hai việc quyết định. Thứ nhất là hộp tách mỡ có khối tích tương xứng công suất bếp và được vệ sinh liên tục chứ không chỉ lắp cho có; quán mở nhiều ca trong ngày cần khối tích lớn hơn hẳn quán chỉ bán một buổi. Thứ hai là lịch cạo mỡ đều đặn theo kỳ, rút ngắn hơn trong các tháng mùa lạnh khi mỡ đông nhanh. Với quán nằm trong nhà phố cũ có tuyến ống nhỏ và nhiều khúc gấp, khoảng cách giữa hai lần cạo càng cần ngắn vì chỉ một lớp mỡ mỏng cũng đủ làm hẹp tiết diện.

Với các hộ trong ngõ dùng chung một tuyến ống, nguyên tắc quan trọng nhất là nhìn nhận đây là việc chung. Khi có sự cố, việc đầu tiên nên làm là hỏi các hộ liền kề xem có gặp tình trạng tương tự không; nếu nhiều nhà cùng ứ nước thì điểm bị nghẽn nằm trên tuyến chung và khắc phục sự cố riêng phần ống trong nhà một hộ gần như không có tác dụng. Cách hiệu quả nhất về chi phí là các hộ cùng đặt một lượt vào việc khảo sát toàn tuyến, chia đều chi phí và duy trì lịch chăm sóc định kỳ chung theo chu kỳ.

Với xưởng làng nghề ngoại thành, nguyên tắc chung là tách riêng nước sản xuất khỏi hệ thống vệ sinh hoạt và chọn bể lắng đúng loại với loại chất thải: bể lắng nhiều ngăn cho nước rửa khuôn của cơ sở gốm, lưới lọc kèm hố lắng cho mùn cưa xưởng đồ gỗ, bể gạn cho nước nhuộm của cơ sở dệt. Bể lắng cần nạo vét theo chu kỳ sản xuất, và nên xối rửa tuyến ống một lượt sau mỗi đợt hàng lớn, thường là sau các tháng cao điểm cuối năm.

Với khu nhà cho thuê và khu dân cư ở vùng cốt nền thấp, hai việc cần duy trì. Chủ nhà trọ nên lắp lưới chắn rác tại từng miệng thu kèm bảng hướng dẫn ngắn ở khu vệ sinh chung của ngôi nhà chung, vì người thuê thay đổi liên tục nên thói quen dùng đến không đồng đều; đồng thời lên lịch chăm sóc định kỳ tuyến ống theo chu kỳ cố định. Hộ dân ở địa phương hay úng thì ghi nhớ hai mốc: nạo vét trước mùa mưa từ tháng năm và ngay sau mỗi đợt úng, khi lớp bùn còn mềm. Ba mươi địa phương của thành phố đều có tổ phụ trách riêng, người trực tiếp tiến hành công việc là người thuộc đường ngõ địa bàn mình.

Nguyên tắc cơ bản của công tác chăm sóc định kỳ là chặn ngay tại miệng thu. Dầu mỡ, đất sét, mùn cưa, tóc và rác vụn đều là những thành phần khi đã vào lòng ống thì bám lại chứ không trôi đi theo dòng nước, do đó việc giữ chúng lại từ đầu luôn tiết kiệm hơn nhiều lần so với việc khắc phục sự cố khi đã hình thành lớp bám. Các thiết bị hỗ trợ đều đơn giản và chi phí thấp: hộp tách mỡ cho bếp, lưới chắn rác cho khu trọ và hộ gia đình, bể lắng nhiều ngăn cho cơ sở sản xuất.

Nguyên tắc thứ hai là xây dựng lịch chăm sóc định kỳ bám theo nhịp hoạt động thực tế. Hàng quán cạo mỡ đều đặn theo kỳ và rút ngắn khoảng cách trong mùa lạnh; các hộ dùng chung tuyến ống trong ngõ duy trì một lượt làm sạch toàn tuyến mỗi năm; khu nhà trọ chăm sóc định kỳ theo chu kỳ cố định; xưởng nghề nạo vét bể lắng theo chu kỳ sản xuất và xối rửa sau mùa cao điểm; khu dân cư vùng trũng làm trước mùa mưa. Điểm chung là chủ động trước giai đoạn lòng ống chịu tải lớn nhất.

Về lựa chọn nhà thầu, ba câu hỏi sau vẫn là bộ tiêu chí hiệu quả nhất: điểm bị nghẽn nằm ở đâu, giá trọn gói là bao nhiêu, và điều kiện bảo hành ra sao. Đơn vị làm việc nghiêm túc trả lời rõ ràng cả ba trước khi thiết bị vận hành. Quý khách cũng nên nắm ranh giới trách nhiệm: lòng ống trong phạm vi ngôi nhà và tuyến chung của ngõ thuộc phạm vi gói dịch vụ có thể khắc phục sự cố, còn tuyến cống công cộng ngoài đường do bên cung cấp quản lý đô thị phụ trách; bên cung cấp uy tín sẽ trao đổi thẳng thắn về điều này sau khi vào việc khảo sát.

Một lưu ý về an toàn: không nên khắc phục sự cố lòng ống bằng axit hay bột thông cống không rõ nguồn gốc. Hóa chất mạnh ăn mòn mối nối của lòng ống, điều đặc biệt nguy hiểm với các tuyến ống lâu năm trong ngõ nhỏ nội thành vốn đã xuống cấp; hơi độc còn tích tụ trong không gian kín của nhà ống. Trong khi đó lớp mỡ đông, lớp đất sét nén chặt hay nùi rác gần như không bị ảnh hưởng. Đường ống dẫn nước thải nếu bị hóa chất phá hỏng sẽ phải mở nền và thay mới, chi phí cao gấp nhiều lần một lượt thông tắc đúng kỹ thuật.

Sau khi hệ thống vệ sinh đã tiêu nước ổn định, quý khách nên lưu số 0923.555.530 để chủ động gọi tới bộ phận điều phối. Sự cố tắc nghẽn thường xuất hiện vào những thời điểm bất lợi nhất: rạng sáng trước giờ mở hàng của quán ăn, buổi tối khi cả ngõ cùng sinh hoạt, hay ngay sau trận mưa lớn khi giao thông trong thành phố còn khó khăn. Có sẵn đầu mối gọi tới bộ phận điều phối quen thuộc với địa bàn giúp quý khách rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi.