Hút bể phốt tại Bắc Kạn báo giá theo khối, xe lên tận xã

Điều đầu tiên phải nói là trách nhiệm với nguồn nước, vì Bắc Kạn nằm ở nơi khởi đầu chứ không phải cuối dòng. Sông Cầu bắt nguồn từ vùng núi Chợ Đồn rồi chảy về nuôi cả một vùng đồng bằng phía dưới, còn hồ Ba Bể là hồ nước ngọt tự nhiên hiếm hoi nằm giữa vùng núi đá vôi có hang ngầm thông nhau. Một xe đổ trộm ở đây không chỉ bẩn một khúc suối, nó theo mạch nước đi rất xa. Đây là lý do chúng tôi chở toàn bộ chất thải về điểm xử lý và sẵn sàng trả lời khi khách hỏi xe đi đâu.

Thứ hai là khoảng cách. Nhiều xã của Bắc Kạn cách trung tâm hàng chục cây số đường đèo, dân lại thưa nên một chuyến xe lên bản thường chỉ phục vụ vài nhà. Cách làm hợp lý là gom lịch theo cụm: mấy nhà trong một thôn, một xóm cùng bàn nhau gọi một đợt, xe lên một chuyến làm liền cho tất cả, phần đường chia ra nên nhà nào cũng nhẹ hơn hẳn so với gọi lẻ. Chúng tôi luôn khuyến khích cách này và giữ lịch đúng ngày đã hẹn.

Thứ ba là dạng bể. Nhà ở vùng cao phần lớn tự xây, đào xuống hay gặp đá nên bể thường nhỏ và nông, có nhà làm hai ngăn thay vì ba ngăn, có nhà bể xây gạch không trát kín đáy. Bể nhỏ thì đầy nhanh, còn bể hở đáy thì thấm thẳng xuống khe đá, vừa hại nguồn nước vừa khiến chủ nhà tưởng bể mình không bao giờ đầy cho tới ngày nước dâng ngược. Hút một lần là biết bể nhà mình bao nhiêu khối, từ đó tính được chu kỳ cho những lần sau.

Thứ tư là nhịp mùa vụ của các cơ sở làm ăn. Xưởng ván bóc, xưởng gỗ dọc quốc lộ 3 qua Chợ Mới, Bạch Thông đông công nhân theo đợt hàng; các hộ làm miến dong ở Na Rì chạy hết công suất vào cuối năm; homestay quanh hồ Ba Bể kín khách vào hội Lồng Tồng đầu xuân và suốt mùa hè. Khu vệ sinh của những nơi này chịu tải theo đợt, nên khảo sát và hút gọn trước mùa luôn rẻ hơn xử lý giữa lúc đang bận nhất.

Cuối cùng là mùa mưa. Bắc Kạn nhiều đồi dốc, mưa lớn kéo theo sạt lở và nước dâng ở các khu thấp ven sông Cầu, ven suối. Nước tràn vào bể làm chất bẩn trào ngược lên nền nhà, đường lên bản thì trơn và lầy khiến xe nặng khó bò dốc. Vì thế lời khuyên chung cho cả tỉnh là làm mọi việc liên quan đến xe hút vào mùa khô, đừng để đến lúc mưa mới gọi.

Với homestay và nhà nghỉ cộng đồng quanh hồ Ba Bể, tất cả xoay quanh chữ mùa. Sau Tết có hội Lồng Tồng, hết xuân là tới mùa hè khách đi thuyền, đi rừng, những đợt ấy phòng kín liên tục còn ngày thường thì vắng hẳn. Vì vậy thời điểm hút hợp lý nhất là ngay trước mỗi mùa, tốt nhất là trước Tết, khi cơ sở còn rảnh và nhân sự dễ xếp lịch. Thêm một việc nên làm là đặt sọt rác có nắp trong từng phòng, vì khách vãng lai rất hay bỏ khăn giấy xuống bồn.

Với xưởng ván bóc, xưởng gỗ và các cơ sở chế biến nông sản dọc quốc lộ 3 qua Chợ Mới, Bạch Thông hay khu làm miến dong ở Na Rì, số người dùng lên xuống theo đơn hàng chứ không đều. Vào đợt hàng gấp, công nhân đông gấp mấy ngày thường và khu vệ sinh chịu tải theo. Cách quản việc này gọn nhất là hợp đồng bảo trì định kỳ: nhân sự tự đến theo hẹn vào lúc xưởng nghỉ, chủ cơ sở không phải nhớ, tổng chi phí cả năm thấp hơn hẳn những cuộc gọi khẩn cấp cộng lại.

Với trường bán trú và trường nội trú vùng cao, mấu chốt là chọn đúng thời điểm. Một khu vệ sinh phục vụ cả trăm học sinh ở lại trong tuần thì chu kỳ đầy ngắn hơn nhà dân rất nhiều, nhưng làm giữa lúc học sinh đang học thì bất tiện đủ đường. Nhà trường nên đặt lịch vào kỳ nghỉ hè hoặc nghỉ Tết, xe lên hoàn thành trong ngày, thầy cô nghiệm thu tận đáy bể rồi mới ký nhận.

Ngoài ba nhóm trên, nhân sự thường xuyên nhận việc cho hàng quán và nhà trọ dọc quốc lộ 3, quốc lộ 279, khu tập thể quanh vùng mỏ Chợ Đồn, trạm y tế xã và nhà văn hóa thôn. Tám khu vực của Bắc Kạn cũ đều có người phụ trách riêng, người lên làm là người biết đường và biết nhà, chỉ cần liên hệ 0923.555.530 là có người nghe.

Việc đầu tiên là hỏi cho rõ phần đường ngay trong cuộc gọi. Ở một tỉnh mà nhiều xã cách trung tâm hàng chục cây số như Bắc Kạn, quãng đường là một phần thật của chi phí, và đơn vị đàng hoàng sẽ nói thẳng con số ấy để quý khách cân nhắc trước. Ai cố tình lờ đi để báo một cái giá đẹp qua điện thoại thì gần như chắc chắn sẽ cộng lại lúc xe đã đỗ trước cửa.

Việc thứ hai là rủ thêm hàng xóm. Đây là mẹo tiết kiệm hiệu quả nhất ở vùng cao mà ít người nghĩ tới: mấy nhà trong thôn cùng gọi một đợt, xe lên một chuyến làm liền cho tất cả, phần đường chia ra nên mỗi nhà giảm được kha khá. Chúng tôi luôn sẵn sàng ghép chuyến trường hợp này, quý khách gom danh sách rồi báo về 0923.555.530 là được xếp lịch.

Việc thứ ba là tự nghiệm thu bằng mắt. Một ca thi công đạt yêu cầu phải cạn tới lớp bùn đặc dưới đáy; rút mỗi phần nước mặt thì bể chỉ trống giả tạo, vài tháng sau đầy lại như cũ. Trước khi nhân sự đậy nắp, hãy yêu cầu soi đèn nhìn tận đáy và xả thử một lượt nước. Người làm thật sẽ vui vẻ làm theo, người làm dối sẽ viện cớ, phép thử này chưa bao giờ sai.

Việc thứ tư là hiểu bể nhà mình để chủ động. Bể phốt chính là bể tự hoại, phân hủy chậm và lắng cặn dần chứ không bao giờ tự trống trở lại. Nhà vùng cao thường có bể nhỏ hơn tiêu chuẩn do đào vướng đá, nên chu kỳ ngắn hơn con số chung mà người ta hay nói. Hút một lần là biết bể mình bao nhiêu khối, từ đó tự tính được vài năm nữa cần gọi lại.

Cuối cùng, hãy lưu số 0923.555.530 và giữ nếp dùng cho bể đỡ nhanh đầy: rác và giấy ướt bỏ sọt, mỡ thừa gom riêng, cơ sở đông người thì xem lịch bảo trì định kỳ. Giữa một tỉnh rộng và thưa dân như Bắc Kạn, có sẵn số của một đội xe quen đường quý hơn nhiều so với việc lúc cấp bách mới đi tìm số lạ.