Hút bể phốt tại Cao Bằng đo khối rõ ràng, nhận cả xã xa

Lý do lớn nhất nằm dưới chân chúng ta. Nền đá vôi ở đây bị nước bào mòn qua hàng triệu năm tạo thành hang, giếng ngầm và những dòng chảy ngầm nối các thung lũng với nhau; đó cũng là thứ tạo nên động Ngườm Ngao, hồ Thang Hen và cả dòng nước đổ xuống thác Bản Giốc. Với địa chất như vậy, nước bẩn thấm xuống một chỗ có thể xuất hiện lại ở một khe suối cách đó rất xa. Cho nên câu hỏi xe chở chất thải đi đâu ở Cao Bằng không phải chuyện hình thức, và chúng tôi luôn trả lời minh bạch.

Chuyện thứ hai là dạng bể còn sót lại. Nhiều nhà xây trước đây đào xuống gặp đá nên làm bể nông, dung tích nhỏ, có nhà chỉ hai ngăn, thậm chí có nơi vẫn dùng dạng bể để nước tự thấm xuống nền đá thay vì xây kín đáy. Bể tự thấm thì chủ nhà tưởng cả chục năm không đầy, thực ra là nước bẩn đi thẳng vào mạch ngầm. Đây là loại công trình nên tính chuyện làm lại đáy cho kín, và trong lúc chưa làm được thì ít nhất phải hút định kỳ chứ đừng phó mặc.

Chuyện thứ ba là du lịch lên nhanh hơn hạ tầng. Vài năm gần đây homestay và nhà nghỉ mọc lên quanh Bản Giốc, Ngườm Ngao, Phia Oắc, nhiều nơi cải tạo từ nhà ở nên bể phốt vẫn là bể cũ của một hộ gia đình, trong khi lượng người dùng gấp cả chục lần. Chủ cơ sở nên cho đo dung tích một lần để biết bể mình chịu được bao nhiêu khách, từ đó xếp lịch hút trước mỗi mùa cao điểm thay vì xử lý khi khách đã kín phòng.

Chuyện thứ tư là quãng đường. Từ trung tâm lên Bảo Lâm, Bảo Lạc là mấy tiếng đồng hồ qua những con đèo dài, nên một chuyến xe lên đó không thể tính như một chuyến trong phố. Chúng tôi nói rõ phần đường ngay trong cuộc gọi và khuyến khích quý khách trong cùng xóm rủ nhau làm một đợt: xe lên một chuyến làm cho mấy nhà, phần đường chia ra, ai cũng nhẹ hơn.

Cuối cùng là nhịp mùa vụ. Cơ sở làm miến dong ở Nguyên Bình chạy rộ vào cuối năm, xưởng sơ chế trúc sào và các điểm thu mua hạt dẻ Trùng Khánh đông người theo mùa, bến bãi cửa khẩu Tà Lùng bận nhất lúc hàng nông sản dồn lên. Những nơi đó nên khảo sát và hút gọn trước khi vào vụ, vì giữa mùa mà khu vệ sinh trục trặc thì thiệt hại lớn hơn nhiều lần tiền công một chuyến xe.

Với homestay và nhà nghỉ quanh Bản Giốc, Ngườm Ngao hay Phia Oắc, vấn đề nằm ở chỗ công trình cũ phục vụ nhu cầu mới. Phần lớn cơ sở cải tạo từ nhà ở, bể phốt vẫn là bể tính cho một hộ gia đình trong khi mỗi đêm đón cả chục khách. Việc nên làm đầu tiên là cho đo dung tích một lần để biết sức chứa thật, từ đó xếp lịch hút trước mỗi mùa cao điểm, thường là trước mùa lúa chín tháng chín tháng mười và trước đợt rét khi khách kéo lên Phia Oắc.

Với cơ sở chế biến, nhịp làm việc bám theo vụ. Xưởng miến dong ở Nguyên Bình chạy rộ cuối năm, nơi sơ chế trúc sào và các điểm thu mua hạt dẻ Trùng Khánh đông người theo mùa, mỗi đợt như vậy số người dùng khu vệ sinh tăng gấp mấy lần ngày thường. Khảo sát và hút gọn trước vụ vài tuần là cách rẻ nhất, kèm theo lời khuyên tách riêng nước rửa nguyên liệu khỏi đường thoát sinh hoạt để bể đỡ phải gánh thêm.

Với bến bãi, kho hàng và nhà trọ quanh cửa khẩu Tà Lùng, Trà Lĩnh, Sóc Giang, mật độ người mới là điều đáng nói. Một khu vệ sinh phục vụ hàng trăm lượt lái xe và người bốc xếp mỗi ngày thì bể đầy nhanh hơn nhà dân rất nhiều, càng vào đợt hàng nông sản dồn lên biên giới càng căng. Nhóm này nên ký bảo trì định kỳ và hẹn nhân sự kỹ thuật làm vào rạng sáng lúc bãi vắng xe.

Ngoài ba nhóm trên, chúng tôi thường xuyên nhận việc cho hàng quán dọc quốc lộ 3, quốc lộ 4A, trường bán trú và trường nội trú vùng cao, trạm y tế xã, nhà văn hóa xóm cùng các điểm dừng chân phục vụ khách tham quan. Mười khu vực của Cao Bằng đều có người phụ trách riêng, gọi 0923.555.530 là gặp đúng người quen địa bàn mình.

Điều nên làm ngay từ cuộc gọi là hỏi cho rõ hai con số: giá theo khối và phần đường. Ở một tỉnh mà lên tới Bảo Lâm, Bảo Lạc mất mấy tiếng đồng hồ, quãng đường là chi phí thật, và đơn vị đàng hoàng sẽ nói thẳng để quý khách cân nhắc trước. Ai cố tình lờ đi để báo một cái giá thật đẹp qua điện thoại thì gần như chắc chắn sẽ cộng lại khi xe đã đỗ trước cửa nhà quý khách.

Điều thứ hai là rủ thêm hàng xóm nếu ở xa trung tâm. Mấy hộ trong cùng xóm bàn nhau làm một đợt, xe lên một chuyến xử hết, từng bể vẫn đo riêng và chốt giá riêng, chỉ phần đường chia đều. Cách này giúp quý khách ở các xã xa tiết kiệm được kha khá mà chúng tôi cũng chạy được một chuyến có ích, nên hai bên đều thuận.

Điều thứ ba là tự nghiệm thu. Một ca thi công đạt yêu cầu phải cạn tới lớp bùn đặc dưới đáy; rút mỗi phần nước mặt thì bể chỉ trống giả tạo, ít lâu sau đầy lại như cũ. Trước khi nhân sự đậy nắp, hãy yêu cầu soi đèn nhìn tận đáy và xả thử một lượt nước. Người làm thật sẽ vui vẻ, người làm dối sẽ tìm cách nói tránh, phép thử này rất đơn giản mà hiệu quả.

Điều thứ tư là hiểu công trình nhà mình. Bể phốt vốn là bể tự hoại, phân hủy chậm và lắng cặn dần chứ không tự trống trở lại bao giờ. Nhà nào còn dùng dạng bể để thấm xuống nền đá thì càng nên xem lại, vì ở vùng hang động và mạch ngầm như Cao Bằng, thứ tưởng là tiện lại chính là thứ gây hại cho nguồn nước chung của cả vùng.

Cuối cùng, hãy lưu số 0923.555.530 và giữ nếp dùng cho bể lâu đầy: rác và giấy ướt bỏ sọt, mỡ thừa gom riêng, cơ sở đông người thì đặt lịch bảo trì thay vì chờ sự cố. Ở một tỉnh nhiều đèo dốc như thế này, có sẵn số của một đội xe quen đường vẫn hơn là lúc cần mới đi hỏi khắp nơi.