Thông tắc cống tại Lào Cai xử mỡ nhà hàng, tóc, bùn cát

Thứ nhất là mỡ từ bếp nhà hàng. Sa Pa và thành phố Lào Cai có hàng loạt quán phục vụ khách du lịch: lẩu cá hồi cá tầm, đồ nướng, thắng cố, quán ăn mở từ sáng tới khuya. Lượng nước rửa mang mỡ xuống ống mỗi ngày rất lớn, mà khí hậu ở đây lại lạnh, nhất là trên Sa Pa, nên mỡ nguội và đông lại gần như ngay khi vừa xuống. Lớp mỡ ấy bám vách dày thêm từng tuần rồi bịt hẳn dòng chảy vào đúng ngày đông khách. Với nhóm này, hố tách mỡ dưới bồn rửa là thứ bắt buộc phải có.

Thứ hai là tóc và rác vụn từ khu lưu trú. Một khách sạn vài chục phòng tắm dùng chung một tuyến ống thì lượng tóc, xà phòng, vỏ dầu gội mini xuống ống mỗi ngày nhiều gấp mấy chục lần một hộ gia đình. Tóc quấn lại thành búi ngay dưới miệng thoát sàn hoặc ở chỗ ống gấp khúc, giữ luôn mọi thứ trôi qua. Lưới lọc đặt ở từng thoát sàn là biện pháp rẻ nhất, kèm lịch xịt rửa tuyến ống trước mỗi mùa cao điểm.

Thứ ba là ống trục các dãy trọ công nhân. Quanh khu công nghiệp Tằng Loỏng, vùng mỏ Cam Đường và các công trường, vài chục phòng xả chung một đường ống nhỏ, điểm tắc thường nằm sâu giữa tuyến và phòng cuối dãy lãnh đủ trước tiên, sự cố lại hay bùng ra đúng giờ tan ca. Thiết bị lò xo dây dài mới với tới nơi; giải pháp bền cho chủ trọ là lưới chắn từng phòng cộng lịch thông trục định kỳ làm ngoài giờ.

Thứ tư là bùn cát từ công trường và điểm rửa xe. Lào Cai xây dựng liên tục, thợ xây rửa dụng cụ, xe tải chở vật liệu ra vào mang theo lượng đất cát lớn, tất cả dồn xuống rãnh thoát rồi lắng thành lớp nặng dưới đáy. Loại cặn này tia nước thường không đẩy nổi, phải nạo lên trước rồi mới xịt. Nhà nào đang xây sửa nên dặn nhân sự làm hố lắng riêng ngoài sân thay vì xả thẳng xuống cống.

Cuối cùng là bùn đá theo mưa và rác chợ phiên. Địa hình dốc nên mỗi trận mưa lớn là đất đá trôi xuống lấp miệng thu của những nhà thấp; còn quanh chợ phiên Bắc Hà, chợ Cán Cấu hay các chợ trung tâm, rác và nước thải dồn về một lúc trong ngày họp chợ rồi lại vắng. Hai nơi này cần lưới chắn rác và lịch nạo hố ga đều đặn hơn khu dân cư bình thường.

Với nhà hàng và quán ăn phục vụ khách du lịch, cuộc chiến là với mỡ. Bếp chạy liên tục trong mùa khách, nước rửa mang mỡ nóng xuống ống rồi gặp khí lạnh là đông lại ngay, càng lên cao như Sa Pa thì càng nhanh. Bộ giải pháp gồm ba phần: cạo sạch lớp mỡ cũ bằng đầu cắt, lắp hố tách mỡ dưới bồn rửa để chặn nguồn mới, và giữ lịch vệ sinh vài tháng một lần. So với một buổi phải ngừng bán giữa mùa cao điểm thì khoản này quá rẻ.

Với khách sạn và nhà nghỉ nhiều phòng, vấn đề nằm ở tóc và rác vụn cộng với việc tất cả dùng chung một tuyến ống. Một điểm tắc giữa tuyến có thể làm mấy phòng cùng lúc không dùng được, mà khách thì không chờ được. Cách phòng hiệu quả nhất là lưới lọc ở từng thoát sàn, nhắc buồng phòng vớt lưới hằng ngày, cộng một lần xịt rửa cả tuyến trước mỗi mùa cao điểm, làm vào buổi vắng khách.

Với dãy trọ công nhân quanh Tằng Loỏng, Cam Đường và các công trường, đặc thù là hạ tầng dùng chung: một ống trục nhỏ gánh vài chục phòng, tóc và rác vụn tích dần, phòng cuối dãy luôn bị ảnh hưởng trước tiên và sự cố hay rơi đúng giờ tan ca. Xử đúng phải dùng lò xo dây dài lồng tới nơi; giải pháp lâu dài cho chủ trọ là lưới chắn từng phòng cộng hợp đồng thông trục định kỳ làm ngoài giờ để người thuê không bị xáo trộn.

Ngoài ba nhóm trên, nhân sự thường xuyên xử cống quanh khu chợ trung tâm và chợ phiên, rãnh thoát quanh công trường xây dựng, cơ sở chế biến quế ở Văn Bàn, Bảo Yên, trại cá nước lạnh cùng trường học và trạm y tế cần làm ngoài giờ. Chín khu vực của Lào Cai cũ đều có người phụ trách riêng, gọi 0923.555.530 là gặp đúng người quen địa bàn.

Với cơ sở kinh doanh, nguyên tắc số một là làm trước mùa chứ đừng chữa giữa mùa. Một lần xịt rửa tuyến ống vào tháng vắng khách tốn kém không đáng kể, trong khi một buổi phải ngừng đón khách giữa dịp lễ thì thiệt hại lớn hơn nhiều lần. Hãy coi việc vệ sinh đường thoát nước như bảo dưỡng thiết bị: có lịch cố định, làm đều đặn, không chờ tới lúc hỏng.

Nguyên tắc thứ hai là chặn ngay từ đầu nguồn, mỗi chỗ một thứ đơn giản: hố tách mỡ dưới bồn rửa bếp, lưới lọc tóc ở thoát sàn phòng tắm, lưới chắn rác cho miệng thu ngoài sân, hố lắng cát riêng khi đang xây sửa. Thiết bị rẻ, lắp một lần dùng nhiều năm, mà giữ được phần lớn thứ gây tắc lại bên ngoài đường ống.

Nguyên tắc thứ ba là biết ranh giới trách nhiệm. Đường ống trong khuôn viên nhà hay cơ sở là phần dịch vụ xử được, còn tuyến thoát nước chung ngoài đường thuộc đơn vị quản lý đô thị. Nhân sự kỹ thuật đàng hoàng dò xong sẽ nói thẳng chỗ tắc nằm phía nào thay vì nhận việc tùy tiện để lấy tiền, và quý khách cũng nên hỏi rõ điều này trước khi đồng ý làm.

Một lưu ý an toàn: đừng chữa cống bằng axit hay bột thông trôi nổi. Hóa chất mạnh ăn mòn mối nối ống cũ, hơi bốc lên rất hại người trong không gian kín, trong khi lớp mỡ đông, búi tóc hay bùn cát gần như không suy chuyển. Đường ống dẫn nước thải hỏng vì hóa chất thì phải mở nền thay mới, tốn gấp nhiều lần một lần thông đúng cách.

Sau cùng, khi nước đã thoát mạnh trở lại, hãy lưu số 0923.555.530 vào danh bạ. Cống không chọn lúc thuận tiện để phát sinh sự cố: nó nhắm đúng tối cuối tuần quán kín bàn, ngày lễ khách sạn hết phòng, buổi chiều cả dãy trọ cùng tan ca. Có sẵn số của người quen địa bàn thì sự cố chỉ còn là một cuộc gọi ngắn.