Hút hầm cầu Đắk Lắk: mùa cà phê, đường rẫy, nền bazan

Yếu tố chi phối lớn nhất là mùa thu hoạch cà phê. Trong khoảng ba tháng cuối năm, nhân công từ nơi khác về ở lại rẫy để hái và phơi, số người dùng chung một khu vệ sinh tăng gấp năm gấp mười ngày thường. Hầm chứa không hư hỏng gì, chỉ đơn giản là lượng nạp vào vượt xa sức chứa thiết kế. Chủ rẫy nào hút trước vụ đều tránh được cảnh phải xử lý gấp giữa lúc cả nhà đang bận thu hái.

Yếu tố thứ hai là nền đất bazan. Đất đỏ ở đây tơi xốp và thoát nước khá tốt vào mùa khô, nên nhiều hầm có chu kỳ dài hơn vùng đồng bằng thấp trũng. Nhưng mùa mưa Tây Nguyên kéo dài liên tục nhiều tháng khiến tầng đất quanh hầm bão hòa nước, khả năng thấm giảm hẳn; hộ dân hay thấy hầm êm suốt mùa khô rồi phát sinh sự cố đúng giữa mùa mưa là vì vậy.

Yếu tố thứ ba là nguồn nước. Rất nhiều hộ ở Krông Búk, Krông Năng, Cư Kuin dùng giếng khoan sâu; nước giếng vùng bazan mang theo khoáng chất và bột đất mịn, lắng xuống đáy hầm thành lớp chắc hơn cặn thông thường. Ca hút ở đây cần vét kỹ phần đáy, nếu chỉ rút nước loãng thì hầm trống giả tạo và đầy lại sớm hơn mốc chủ nhà tính.

Yếu tố thứ tư là đô thị và hàng quán. Buôn Ma Thuột là đô thị lớn nhất Tây Nguyên với mật độ quán cà phê dày đặc; bã cà phê cùng nước rửa ly tách xuống hầm mỗi ngày tạo lớp cặn mịn tích rất nhanh. Quán đông khách nên rút ngắn chu kỳ hút và đặt rọ lọc ở bồn rửa để giữ bã lại từ đầu thay vì để chúng xuống hầm.

Cuối cùng là đường đi. Nhà trong rẫy, buôn làng sau nương và các xã vùng biên như Ea Súp, Buôn Đôn thường có đường đất đỏ dốc, mùa mưa trơn lầy khiến xe lớn khó vào tận nơi. Cách xử là xe đậu ở đoạn cứng gần nhất rồi kéo ống dài; điều quan trọng là quý khách mô tả đường ngay từ cuộc gọi để kíp kỹ thuật mang đủ ống và chọn thời điểm đường khô ráo.

Với chủ rẫy, cách làm chủ động nhất là hút trước vụ. Đo hầm vào cuối mùa khô, trước khi nhân công về, thì cả mùa thu hái sẽ trôi qua mà không phải bận tâm; ngược lại, để hầm quá tải giữa vụ vừa bất tiện cho người làm vừa khó gọi xe vì đó cũng là lúc nhiều nhà cùng cần. Nhà nào có khu vệ sinh tạm cho nhân công nên đặt sọt rác có nắp ngay từ đầu.

Với quán cà phê, nhà hàng và cơ sở kinh doanh ở Buôn Ma Thuột, Buôn Hồ, thủ phạm chính là bã và dầu mỡ. Bã cà phê mịn, không mục, lắng thành lớp cặn tích rất nhanh dưới đáy hầm. Đặt rọ lọc ở bồn rửa để giữ bã lại từ đầu và rút ngắn chu kỳ hút là hai việc rẻ mà hiệu quả, giúp quán tránh cảnh phải xử lý gấp giữa giờ đông khách.

Với hộ dân trong buôn và nhà ở các xã vùng biên Ea Súp, Buôn Đôn, điều đáng nói khi đặt lịch là đường vào và nguồn nước. Đường quyết định nhân sự kỹ thuật mang bao nhiêu ống và nên đi ngày nào; nguồn nước quyết định ca hút có cần vét kỹ lớp cặn chắc hay không. Hai thông tin này giúp tổng đài báo đúng chi phí ngay từ cuộc gọi.

Ngoài ba nhóm trên, kíp kỹ thuật thường xuyên phục vụ nhà nghỉ và điểm lưu trú quanh hồ Lắk, Buôn Đôn nơi khách du lịch dồn theo đợt, cùng trường học và điểm sinh hoạt cộng đồng cần làm ngoài giờ. Mỗi nhóm một cách sắp lịch riêng để không ảnh hưởng sinh hoạt và việc kinh doanh.

Điều thứ nhất: đừng chọn theo lời rao rẻ nhất. Mức vài chục nghìn trên tờ rơi gần như luôn là giá mồi; tới nơi, đội xe lạ sẽ kể ra hầm sâu, cặn cứng, cần thêm hóa chất để đội con số lên, lúc đó chủ nhà đang kẹt rất khó từ chối. Đơn vị bài bản nói khoảng giá thật ngay từ cuộc gọi và chỉ chốt sau khi đo khối công khai.

Điều thứ hai: nghiệm thu bằng mắt quý khách. Giá trị ca hút nằm ở lớp bùn đặc dưới đáy, mà hộ dùng giếng khoan vùng bazan có lớp này chắc hơn bình thường. Trước khi nhân sự kỹ thuật đậy nắp, quý khách yêu cầu rọi đèn nhìn tận đáy và xả thử một lượt nước; người làm thật luôn sẵn lòng.

Điều thứ ba: hỏi điểm đến của chất thải. Cả vùng sống nhờ nguồn nước tưới cho cà phê, hồ tiêu, sầu riêng; xe đổ trộm ra rẫy hay xuống suối là phá chính nguồn nước ấy, chưa kể chủ nhà thuê xe cũng liên lụy nếu bị lập biên bản. Câu hỏi mất vài giây nhưng lọc ngay được các đội xe làm ăn bất chấp.

Điều thứ tư: hiểu nguyên lý để chủ động thời điểm. Hầm cầu là bể tự hoại, phân hủy chậm và lắng cặn dần, không bao giờ tự trống trở lại; men vi sinh chỉ hỗ trợ chứ không thay được việc hút. Chủ rẫy nên hút trước vụ, hộ dân nên canh cuối mùa khô, quán xá nên rút ngắn chu kỳ theo lượng khách thực tế.

Điều cuối: giữ nếp dùng sau khi hút để kéo dài chu kỳ. Rác và khăn giấy ướt bỏ vào sọt, bã cà phê và dầu mỡ gom riêng, khu vệ sinh tạm cho nhân công cũng cần sọt rác có nắp. Và lưu số 0923.555.530 vào danh bạ, vì giữa lúc hầm trào lúc nửa đêm thì có sẵn số của kíp kỹ thuật quen địa bàn vẫn hơn trông chờ may rủi vào số lạ.