Hút hầm cầu Quảng Ngãi đo khối một giá, hút trước mùa lũ

Cảnh thứ nhất là các khu công nghiệp. Quanh Dung Quất, Vạn Tường và VSIP Tịnh Phong, dãy trọ mọc san sát, mỗi dãy vài chục phòng chung một hai hầm chứa; công nhân làm ca kíp nên giờ cao điểm dùng nước dồn cục vào sáng sớm và tối tan ca, hầm tới hạn nhanh gấp mấy lần nhà thường. Chủ trọ nên đặt chu kỳ hút cố định nửa năm một lần, kíp thợ đến giữa hai ca máy hoặc buổi trưa vắng người, làm gọn không phiền một phòng nào; mùa nhà máy tăng ca cuối năm thì kiểm sớm hơn lịch quen một chút cho chắc.

Cảnh thứ hai là nhà ven hai con sông. Trà Khúc và sông Vệ mùa cạn hiền hòa, nhưng cứ khoảng tháng mười trở đi, mưa lớn thượng nguồn đổ về là các vùng trũng Tư Nghĩa, Nghĩa Hành, Mộ Đức và những xóm ven sông của Đức Phổ lại lo chạy lụt; mực nước ngầm dâng theo, hầm nào vách rạn là nước ngoài thấm ngược chiếm hết chỗ chứa, bồn dội yếu ngay giữa những ngày mưa gió khó gọi xe nhất. Nhà vùng này nên lấy tháng chín làm mốc hút đón, kèm trét lại vệt rạn nếu thợ phát hiện; xóm ven sông gom vài nhà chung một chuyến xe là cách tiết kiệm quen thuộc.

Cảnh thứ ba là các nghề của biển và của muối. Cảng Sa Kỳ, cảng cá Sa Huỳnh và các xưởng chế biến quanh đó làm hàng theo chuyến biển, kíp thợ hẹn khung ghe chưa về bến; diêm dân đồng muối Sa Huỳnh vào vụ nắng nhà nào cũng bận từ mờ sáng, hợp ca hút xế chiều khi ruộng muối vãn người. Ngoài đảo Lý Sơn, homestay và nhà dân được phục vụ theo lịch ghép chuyến tàu từ Sa Kỳ: tổng đài gom đủ vài ca là kíp thợ mang thiết bị ra làm gọn trong ngày, chủ nhà ngoài đảo nên đăng ký sớm trước mùa khách hè và trước Tết.

Cảnh thứ tư ở phía tây, nơi năm huyện núi chiếm nửa bản đồ tỉnh. Sơn Hà, Sơn Tây xứ ngàn cau, Ba Tơ, Minh Long và Trà Bồng xứ quế được phục vụ theo tuyến gom: đủ vài ca cùng hướng là xe chạy, tổng đài báo trước ngày để bà con chủ động, chi phí nhẹ hơn hẳn thuê nguyên chuyến riêng. Riêng Trà Bồng vào vụ thu hoạch quế, thương lái và nhân công lột vỏ quế đổ về các điểm thu mua đông nghịt, hầm các nhà vựa nên xử trước vụ y như dãy trọ hút trước mùa tăng ca.

Sau cùng là cam kết môi trường: chất thải hút lên được chở toàn bộ về điểm xử lý theo quy định, tuyệt đối không đổ ra sông Trà Khúc, sông Vệ, đồng muối hay góc khuất nào đổ ra biển. Xứ này sống nhờ con sông, ruộng muối và vùng biển sạch; khách hỏi lộ trình xe, chúng tôi trả lời minh bạch, không quanh co.

Với các chủ trọ quanh Dung Quất, Vạn Tường, VSIP, phép tính đáng nhớ là chia đều: một hầm ba khối gánh bốn chục người sẽ tới hạn nhanh hơn hầm nhà năm người chừng tám lần. Chu kỳ nửa năm là nhịp phổ biến, kíp thợ đến giữa hai ca máy hoặc buổi trưa vắng phòng để làm gọn một lượt; mùa nhà máy tăng ca cuối năm, tải dùng nước tăng theo nên kiểm sớm hơn lịch quen. Chủ trọ đông phòng có thể đặt lịch cố định hằng năm, tổng đài tự nhắc trước mỗi kỳ.

Với nhà ven Trà Khúc, sông Vệ, tấm lịch quan trọng nhất là lịch nước: hút đón từ tháng chín, thợ soi luôn chân vách để trét sớm các vệt rạn, xóm ven sông gom vài nhà chung một chuyến cho đỡ chi phí. Nhà từng ngập sâu nên kiểm hầm ngay sau khi nước rút thay vì đợi bồn dội yếu mới hay; kinh nghiệm nhiều mùa cho thấy hầm rỗng trước mùa mưa là tấm bảo hiểm rẻ nhất cho ba tháng cuối năm.

Với tuyến đảo Lý Sơn, mọi thứ xoay quanh chuyến tàu Sa Kỳ: tổng đài gom đủ vài ca trên đảo là kíp thợ mang thiết bị ra làm lần lượt trong ngày, chi phí chia theo chuyến nên từng nhà nhẹ hơn hẳn. Homestay, quán xá ngoài đảo nên đăng ký trước mùa khách hè và trước Tết, là hai đợt tàu đông khách khó xếp lịch nhất; nhà dân có việc gấp cứ gọi, tổng đài ưu tiên ghép vào chuyến gần nhất.

Với tuyến núi phía tây, đội thợ chạy theo lịch gom: Sơn Hà, Sơn Tây, Ba Tơ, Minh Long, Trà Bồng đủ vài ca cùng hướng là xe lên, tổng đài báo trước ngày để bà con chủ động. Vụ quế Trà Bồng là cao điểm riêng: nhà vựa, điểm thu mua và lán nhân công nên hút trước vụ vì vào vụ tuyến này kín lịch sớm. Ngoài ra đội thợ thường xuyên phục vụ quán don, quán biển Mỹ Khê trước mùa khách, xưởng cá quanh cảng Sa Kỳ, Sa Huỳnh theo chuyến biển, nhà diêm dân theo vụ muối, trường học, chợ và điểm thờ tự cần làm ngoài giờ. Mười ba khu vực đều có kíp phụ trách riêng, người đến làm là người thuộc đường sá và mùa vụ địa bàn mình.

Kinh nghiệm thứ nhất: giá rẻ bất thường luôn có cái giá của nó. Những số máy dán cột điện rao vài chục nghìn một ca gần như chắc chắn kết thúc bằng hóa đơn tiền triệu, với đủ lý do sinh ra khi xe đã đậu trước cửa. Đơn vị đàng hoàng nói khoảng giá thật ngay từ cuộc gọi và chỉ chốt số cuối sau khi đo khối công khai trước mặt bạn.

Kinh nghiệm thứ hai: mô tả đường vào thật kỹ ngay từ đầu. Nhà trong hẻm phố Cẩm Thành, dãy trọ trong khu quy hoạch Vạn Tường hay nhà rẫy ven đường lên Sơn Hà đều có phương án riêng về cỡ xe và chiều dài ống; báo trước để tổng đài điều đúng ngay chuyến đầu thì phần nối ống được gộp thẳng vào giá trọn gói, khỏi cảnh xe đến nơi rồi mới kỳ kèo thêm khoản trung chuyển.

Kinh nghiệm thứ ba: hỏi lộ trình của chất thải. Xứ này sống nhờ sông Trà Khúc, sông Vệ, đồng muối Sa Huỳnh và vùng biển nuôi cả nghề cá lẫn du lịch; xe đổ trộm ra sông, ra chân ruộng là đầu độc trực tiếp nguồn sống của chính bà con mình, và chủ nhà thuê xe cũng có thể bị liên lụy khi cơ quan chức năng truy nguồn. Câu hỏi mất vài giây, đủ để phân loại đội xe làm ăn bất chấp.

Kinh nghiệm thứ tư: hiểu nguyên lý để không bị dọa. Hầm cầu là bể tự hoại, phân hủy chậm và lắng cặn dần, không bao giờ tự trống trở lại; men vi sinh chỉ hỗ trợ chứ không thay được việc hút khi hầm đã tới hạn. Nhà vùng lũ dội yếu sau đợt nước lên nên nghĩ tới nước ngầm thấm ngược vào hầm trước khi nghe ai phán phải đục nền thay ống; hút kiệt kèm trét vách thường là câu trả lời đúng và rẻ hơn nhiều.

Kinh nghiệm cuối: sau khi hút, giữ nếp dùng để kéo dài chu kỳ. Rác và khăn giấy ướt vào sọt, dầu mỡ bếp gom riêng, chủ trọ dán bảng nhắc chung cho cả dãy, nhà vùng lũ nhớ mốc tháng chín, nhà ngoài đảo nhớ đăng ký trước mùa tàu đông. Và lưu số 0923.555.530 vào danh bạ: có sẵn số của đội xe quen địa bàn từ Châu Ổ vô Sa Huỳnh, lên tận Sơn Tây, ra tận Lý Sơn, quý hơn nhiều so với việc cầu may với số lạ dán cột điện lúc cấp bách.