Thông cống nghẹt Bến Tre: dò đúng điểm tắc

Bến Tre nằm trên ba dải cù lao giữa các nhánh sông Tiền, đất phù sa non và thấp, độ dốc thoát nước tự nhiên rất ít. Cống thoát nhà dân chạy gần như ngang mặt đất nên nước đi chậm, cặn bã, dầu mỡ, đất cát dễ lắng lại dọc đường ống thay vì bị cuốn trôi. Vì vậy cùng một kiểu ăn ở, cống ở đây nghẹt nhanh hơn vùng đất cao dốc, tới lúc nghẹt thì cục cặn thường đã dày.

Chế độ triều và xâm nhập mặn khiến chuyện thoát nước thêm nan giải. Nhiều cống nhà dân đấu thẳng ra rạch, ra sông mà không có van một chiều, nên mỗi con nước rong triều cường dâng lên là nước ngoài rạch chảy ngược vào ống, đẩy cặn dồn lại và làm nước trong nhà không thoát ra được. Thực tế nhiều hộ dân ven sông Ba Tri, Bình Đại chỉ thấy cống ứ mấy ngày nước rong, nhưng đó là dấu ống đã nhiều cặn cần thông.

Nghề vườn dừa và cây giống tạo ra kiểu nghẹt riêng của vùng. Vùng vườn dừa Mỏ Cày, Giồng Trôm và vườn cây giống Cái Mơn Chợ Lách tới mùa cuốn đất bùn, xơ dừa vụn xuống ống, rạch đục sau mưa cũng đẩy phù sa vào cống, thứ này lắng xuống là bịt ống rất chắc. Cụ thể, mấy đoạn cống dính bùn đất, xơ dừa phải dùng máy áp lực nước xịt mới tan, chứ chọc lò xo thường không ăn thua.

Ăn uống hàng quán góp thêm phần dầu mỡ. Quán đặc sản dừa gần khu du lịch Cồn Phụng, cơ sở kẹo dừa Mỏ Cày và bếp ăn homestay ven sông đông khách, nước rửa nhiều dầu mỡ đổ xuống cống, gặp nước nguội là mỡ đông bám thành lớp trong lòng ống, hẹp dần rồi nghẹt cứng. Chỗ này cần nạo vét và xịt rửa lòng ống định kỳ, đừng đợi tới lúc nước dội ngược lên bếp giữa buổi đang đông khách.

Cộng vào tất cả vẫn là thói quen đợi nghẹt cứng mới gọi thợ. Cống hẹp dần từ từ mà mắt không thấy, tới khi nước rút chậm hẳn hay trào ngược thì cục cặn đã dày và bám chắc, thông cực hơn nhiều. Cụ thể, hộ gia đình ở Bến Tre nên xử sớm lúc mới thấy nước rút chậm và nạo hố ga sau mỗi con nước rong, khỏi rơi vào cảnh nửa đêm cống trào mà cuống tìm thợ.

Không phải cống nào cũng thông giống nhau. Cống nhà phố trong nội ô TP Bến Tre thường nghẹt do tóc rác, cặn bã dồn ở khúc cong, ca này gọn nhất, thợ dùng lò xo xoáy tới điểm nghẹt là nước rút lại. Nếu nhà chịu khó vớt rác ở miệng cống và nạo hố ga định kỳ thì loại này ít khi thành ca nặng.

Cống bếp quán ăn lại nghẹt vì mỡ. Quán đặc sản dừa gần Cồn Phụng, cơ sở kẹo dừa Mỏ Cày và bếp ăn homestay ven sông xả nhiều dầu mỡ, gặp nước nguội mỡ đông bám lớp dày trong ống, lò xo chọc qua rồi mỡ vẫn còn đó. Loại này phải xịt máy áp lực nước cho tan hết lớp mỡ rồi nạo hố ga, sau đó nên hẹn lịch xịt rửa định kỳ chứ đừng đợi nghẹt cứng mới gọi giữa buổi đông khách.

Cống dính bùn đất, xơ dừa thì nặng và bám chắc nhất. Vùng vườn dừa Mỏ Cày, Giồng Trôm và vườn cây giống Cái Mơn Chợ Lách cuốn đất bùn theo nước, mấy con rạch đục sau mưa dồn phù sa xuống cống, lắng lại là bịt ống rất cứng. Phải dùng máy áp lực nước xịt tan rồi moi ra, nhiều khi kèm nạo cả tuyến hố ga. Đô Thị Xanh mang sẵn cả lò xo lẫn máy áp lực nên tới nơi coi hiện trạng là chọn đúng cách, khỏi chạy về lấy thêm đồ.

Ngoài ba nhóm quen thuộc trên, Đô Thị Xanh còn nhận thông cống và nạo vét cho trường học, cơ quan, chợ và khu trọ ở Bến Tre. Mỗi nơi một kiểu tuyến cống và một kiểu mặt bằng, có chỗ cống chạy dưới sân bê tông, có chỗ nhiều hố ga nối nhau, nên thợ luôn soi và coi trước rồi mới lên cách làm. Với nơi đông người, chúng tôi xếp lịch làm ngoài giờ để không ảnh hưởng tới sinh hoạt và buôn bán của bên bạn.

Chuyện hộ dân hay gặp nhất là gọi trúng thợ thông cống vãng lai chạy rảo phát tờ rơi. Họ báo một giá rẻ qua điện thoại cho bạn gật đầu, nhưng khi tới nơi lại viện cớ nghẹt sâu, phải xịt máy, phải nạo thêm rồi hét lên gấp mấy lần. Lúc đó cống đang trào, nhà đang bốc mùi, ít ai đủ bình tĩnh mà từ chối. Cách tránh gọn nhất là hỏi kỹ cách tính tiền ngay từ đầu và chỉ làm việc với đơn vị chịu soi hoặc coi điểm nghẹt, báo giá tại chỗ trước khi làm.

Một dấu hiệu đáng tin khác là đơn vị có địa chỉ, có tổng đài cố định và nhận bảo hành phần đã thông. Thợ làm ăn lâu dài ở Bến Tre không dại chặt chém một lần rồi mất khách, vì họ còn trông vào việc bạn gọi lại và giới thiệu hàng xóm. Đô Thị Xanh đặt chín cơ sở tại chỗ, số hotline 0923.555.530 dùng cố định nhiều năm, nên bạn luôn gọi lại đúng người đã làm cho nhà quý khách.

Trước khi thợ tới, bạn nên để ý vài thứ nhỏ cho ca thông chạy nhanh. Nhớ lại cống bắt đầu rút chậm từ khi nào, nghẹt ở bồn rửa, sàn tắm hay cả nhà, nhà có bị trào ngược đúng con nước rong triều cường không. Mấy chi tiết đó giúp thợ đoán đúng kiểu nghẹt và mang sẵn lò xo hay máy áp lực cho hợp. Nếu nhà trong vườn dừa hay ngoài cồn qua đò thì báo trước để tổng đài xếp thợ và thiết bị cho khớp, khỏi mất công chạy tới rồi phải đổi.

Có một câu nữa bạn nên hỏi mà nhiều người quên, là cặn và nước thải moi lên từ cống được dọn đi đâu. Đơn vị làm đàng hoàng luôn hốt dọn sạch và chở về nơi xử lý đúng chỗ chứ không xả bừa xuống sông, xuống rạch, xuống vườn, vốn là nguồn nước và sinh kế chung của cả vùng. Hỏi câu này vừa giúp bạn chọn đúng chỗ tử tế, vừa góp phần giữ sông rạch xứ dừa Bến Tre sạch cho chính xóm mình.

Sau cùng, bạn nên lưu luôn số của đơn vị đã làm tốt vào máy và ghi lại lần nạo vét gần nhất. Cống thoát là thứ ít ai để ý cho tới lúc nó nghẹt, để lâu không nạo là cặn dồn thành ca nặng, tới hồi trào ngược mới đi tìm thợ thì thường là trúng ngay lúc gấp. Có sẵn một chỗ quen, gọi phát là có thợ tới, đỡ phải dò lại từ đầu và cũng không lo bị người lạ tính giá trên trời. Nhiều hộ dân ở Bến Tre theo Đô Thị Xanh nhiều năm chỉ vì cái tiện đó, gọi một số là xong.