Hút hầm cầu Hòa Bình: 1 sai lầm làm trồi hầm, Đô Thị Xanh

 

Hút xong tưởng nhẹ nhõm, vài ngày sau nền quanh nắp hầm nứt và bồn cầu lại rút chậm hơn trước. Ở vùng nhà nằm giữa các vuông tôm, chuyện này không hiếm, và nguyên nhân nằm ở chỗ hút quá cạn. Đường dây 0923.555.530 hoạt động 24/7, anh chị gọi để đội tư vấn trước khi làm.

Đô Thị Xanh nhận hút hầm cầu Hòa Bình với nguyên tắc đo mực nước quanh nhà trước, rồi mới chốt sẽ rút tới đâu. Vùng đất bão hòa nước cần cách làm khác vùng khô.

 

Vì sao nhà giữa vùng vuông tôm cần cách hút khác

Địa bàn Hòa Bình có mật độ ao nuôi rất dày. Các vuông tôm giữ nước gần như quanh năm, mực nước trong vuông thường cao hơn hoặc ngang mặt vườn nhà, chỉ cách bờ đất vài mét.

Nước trong vuông thấm ngang qua bờ, làm lớp đất quanh nhà luôn ở trạng thái bão hòa. Đào một hố nhỏ ngoài sân thì chỉ xuống chừng nửa mét đã thấy nước rịn ra và đọng lại.

Đất bão hòa nghĩa là mọi khoảng trống giữa các hạt đất đều chứa đầy nước, và khối nước đó tạo ra áp lực đẩy lên mọi vật chôn trong nó. Đây là điều kiện khác hẳn nhà ở khu đất cao ráo, nơi đất quanh hầm chỉ ẩm chứ không ngậm nước.

Điều đáng nói là chủ nhà gần như không cảm nhận được sự khác biệt này trong sinh hoạt hằng ngày. Nền vẫn khô, sân vẫn đi lại bình thường, chỉ có phần đất sâu bên dưới là ngậm nước. Vì vậy một ca hút hầm cầu Hòa Bình làm theo thói quen của vùng khác dễ dẫn tới hậu quả mà không ai lường trước.

Đội gặp khá nhiều nhà đã trải qua đúng chuyện này, và phần lớn đều nghĩ hầm nhà mình xây kém chứ không nghĩ tới cách hút lần trước.

 

Hầm tự hoại là một hộp rỗng nằm trong đất ngậm nước

Khi hầm còn đầy, trọng lượng khối chất lỏng bên trong cộng với trọng lượng thành hầm và lớp đất phủ đủ giữ nó nằm yên. Cân bằng này duy trì suốt nhiều năm nên chẳng ai để ý tới.

Rút cạn nước bên trong là lấy đi phần lớn khối lượng giữ hầm xuống, trong khi lực đẩy của nước ngầm bên ngoài vẫn nguyên. Nếu phần còn lại nhẹ hơn lực đẩy đó, hầm bị nâng lên.

Mức nâng thường chỉ vài phân, không đủ để thấy bằng mắt ngay lúc đó. Nhưng vài phân là quá đủ để làm lệch mối nối giữa ống thoát và thành hầm, vì đường ống nằm trong nền cứng không nhúc nhích theo.

Mối nối lệch thì hoặc rò nước ra ngoài, hoặc bị gãy hẳn. Cả hai đều dẫn tới cùng một biểu hiện là bồn cầu thoát chậm và mùi bốc lên, tức là thứ mà chủ nhà vừa bỏ tiền ra để chấm dứt.

Hầm nhựa đúc sẵn nhạy với chuyện này hơn hầm xây gạch, vì thành mỏng và nhẹ. Tuy nhiên hầm xây cũng không miễn nhiễm, nhất là loại xây gạch thẻ thành mỏng và lớp đất phủ trên nắp quá ít.

Lớp đất phủ trên nắp đóng vai trò như đối trọng. Nhà nào làm nắp hầm ngang mặt sân cho tiện mở thì phần đối trọng gần như bằng không, và toàn bộ việc giữ hầm nằm yên trông vào khối nước bên trong. Rút khối nước đó đi là lấy nốt phần giữ cuối cùng.

Vì vậy khi nhận một ca hút hầm cầu Hòa Bình, kỹ thuật viên luôn hỏi nắp hầm nằm ngang nền hay chìm dưới lớp đất, và hầm thuộc loại xây hay đúc sẵn.

 

Ba đơn vị hành chính đội đang phủ

Toàn bộ đất đai của huyện Hòa Bình ngày trước hiện nằm trong ba đơn vị sau. Anh chị cứ gọi theo tên ấp và tên xã quen dùng, bên trực quy đổi giúp.

Đơn vị hiện nay Gồm các đơn vị cũ
xã Hòa Bình thị trấn Hòa Bình, xã Vĩnh Mỹ A, xã Long Thạnh
xã Vĩnh Mỹ xã Minh Diệu, xã Vĩnh Bình, xã Vĩnh Mỹ B
xã Vĩnh Hậu xã Vĩnh Thịnh, xã Vĩnh Hậu A, xã Vĩnh Hậu

Mật độ vuông tôm cao nhất ở khu vực xã Vĩnh Hậu và phần giáp biển của xã Vĩnh Mỹ, nơi nhà thường nằm lọt giữa các ao nuôi. Khu vực xã Hòa Bình có phần dân cư tập trung, nền cao hơn, nên rủi ro thấp hơn nhưng vẫn nên kiểm.

Mốc có mặt thường rơi vào khoảng 30 đến 60 phút, song còn tùy từng chuyến: đoạn đường tới nhà, bờ vuông có đủ rộng cho xe lớn hay không, trời mưa nắng thế nào và đội đã nhận mấy ca từ sáng.

 

Dấu hiệu hầm đã bị trồi sau một lần hút sai cách

Dấu hiệu sớm nhất là nền quanh nắp hầm xuất hiện đường nứt hình vòng, chạy theo mép hầm bên dưới. Nứt kiểu này khác nứt do co ngót vì nó bám sát viền một hình chữ nhật.

Thứ hai là nắp hầm nhô cao hơn mặt nền so với trước. So sánh dễ nhất là nhìn mối tiếp giáp với viên gạch xung quanh, chỗ nào hở ra là có dịch chuyển.

Thứ ba là bồn cầu thoát chậm trở lại chỉ sau vài ngày tới vài tuần, dù hầm vừa được rút gần cạn. Hầm mới hút mà thoát kém là chuyện vô lý, nên đây là dấu hiệu đáng ngờ nhất.

Thứ tư là mùi xuất hiện ở nền nhà chứ không phải ở bồn cầu, do nước rò ra từ mối nối hở rồi ngấm lên. Gặp tổ hợp bốn dấu hiệu này thì nên gọi kiểm sớm, vì để lâu mối nối gãy hẳn sẽ phải đào lại.

Bốn dấu hiệu trên thường xuất hiện trong vòng vài tuần sau ca hút, nên mốc thời gian là manh mối rất đáng tin. Trục trặc phát sinh ngay sau khi vừa xử lý hầm hiếm khi là trùng hợp ngẫu nhiên.

Anh chị thấy dấu hiệu nào trong số đó thì gọi 0923.555.530 mô tả lại, đội xuống kiểm miễn phí rồi mới bàn tới việc sửa.

 

Đo mực nước quanh nhà trước khi quyết rút tới đâu

Phép đo này đơn giản tới mức hộ dân tự làm được. Chỉ cần một cái hố nhỏ hoặc một ống nhựa cắm xuống đất cạnh hầm, sâu chừng một mét, để yên nửa giờ cho nước ổn định rồi thả dây đo mực nước bên trong.

Khoảng cách từ mặt đất xuống tới mặt nước chính là con số cần biết. Nước càng gần mặt đất thì lực đẩy tác động lên hầm càng lớn, và mức rút an toàn càng phải dè dặt.

Cách thay thế là nhìn mực nước trong hố ga ngoài sân hoặc trong giếng cũ nếu nhà còn giữ. Hai chỗ này phản ánh khá sát mực nước ngầm quanh khu vực.

Kỹ thuật viên của đội luôn làm bước này trước khi mở máy. Cụ thể hơn, con số đo được quyết định cả phương án lẫn thời lượng của ca hút hầm cầu Hòa Bình, nên bỏ qua nó là bỏ qua phần quan trọng nhất.

 

Chọn mức rút theo mực nước đo được

Bảng dưới là căn cứ đội dùng khi tiếp nhận và khi thao tác tại hiện trường. Anh chị đối chiếu trước để hình dung nhà mình thuộc nhóm nào.

Mực nước cách mặt đất Mức rủi ro đẩy nổi Cách xử lý
Trên 1,5 mét Thấp Rút được gần cạn theo cách thông thường
Khoảng 1 mét Trung bình Chừa lại một phần nước, rút theo đợt
Dưới 0,5 mét Cao Rút từng phần, bơm nước sạch bù vào ngay
Nước rịn ngay khi đào Rất cao Hoãn nếu được, chờ mực nước hạ
Hầm nhựa, đất phủ mỏng Rất cao Luôn bù nước, kiểm mối nối sau khi làm

Anh chị đo xong gọi 0923.555.530 đọc con số, tổng đài xếp lịch và dặn thợ mang theo thiết bị bù nước nếu cần.

 

Trình tự đội áp dụng cho hầm nằm trong nền ngập nước

Bước một là đo mực nước ngoài hầm và đo độ dày lớp cặn bên trong. Hai con số này quyết định rút bao nhiêu là vừa.

Bước hai là rút theo đợt thay vì rút liên tục tới đáy. Giữa các đợt, đội quan sát nắp và nền xung quanh xem có dấu hiệu dịch chuyển hay không.

Bước ba là khuấy loãng phần cặn đáy để lấy được nhiều chất rắn nhất trong giới hạn mức rút đã chốt. Mục tiêu là lấy cặn ra chứ không phải làm hầm rỗng.

Bước bốn là bù nước sạch vào hầm khi mực nước ngoài quá cao, đưa cân bằng trở lại trước khi xe rời đi. Bước năm là kiểm mối nối ống, đậy nắp và xả thử trước mặt chủ nhà.

Cách làm theo đợt khiến một ca hút hầm cầu Hòa Bình mất nhiều thời gian hơn ca thông thường, phần lớn nằm ở khâu chờ và quan sát giữa các đợt. Đổi lại, chủ nhà tránh được khoản sửa mối nối vốn tốn kém hơn nhiều lần khoản vừa trả.

Phần bù nước dùng nước sạch chứ không lấy nước từ vuông hay kênh gần nhà, để tránh đưa thêm tạp chất vào buồng chứa vừa làm sạch.

 

Nhà nằm sát bờ vuông và hầm đang có dấu hiệu đầy? Gọi 0923.555.530, báo địa chỉ cùng mực nước đo được, kỹ thuật viên xuống chốt phương án rồi báo giá trước khi làm.

 

Thời điểm trong năm nên hút và nên tránh

Thuận lợi nhất là cuối mùa khô, khi mực nước quanh nhà xuống thấp nhất trong năm. Lúc đó lực đẩy yếu, đội rút được sâu hơn và lấy được nhiều cặn hơn trong cùng một chuyến.

Khó nhất là giai đoạn mưa nhiều cộng với kỳ nước lớn, khi đất quanh hầm ngậm nước tối đa. Nếu hầm chưa tới mức phải xử lý gấp, dời lịch lại vài tuần là lựa chọn hợp lý.

Tuy nhiên có những ca không chờ được, chẳng hạn hầm đã tràn hoặc nhà chỉ có một phòng vệ sinh. Trường hợp đó đội vẫn làm, nhưng chuyển sang phương án rút từng phần kèm bù nước, và nói rõ với chủ nhà vì sao không rút cạn.

Mặt khác, nhà nào chủ động hẹn lịch định kỳ vào cuối mùa khô thì gần như tránh được toàn bộ rủi ro này. Đây là cách rẻ nhất, chỉ cần nhớ mốc thời gian.

 

Con số cuối phụ thuộc vào những yếu tố nào

Hạng mục Mức tham khảo
Hút hầm cầu 300.000 đến 800.000đ mỗi m³ tùy khối lượng, độ đặc, lối xe và khoảng cách
Hệ thống lớn, máy áp lực cao 1.800.000 đến 2.500.000đ mỗi ca
Thông bồn cầu 300.000 đến 500.000đ mỗi ca
Thông cống bằng lò xo 100.000 đến 450.000đ mỗi mét tùy cỡ ống
Thông cống trọn gói 500.000 đến 2.000.000đ mỗi ca

Bảng này là mức tham khảo để hộ dân dự trù cho một ca hút hầm cầu Hòa Bình, chưa phải giá chốt. Kỹ thuật viên đo mực nước và độ dày lớp cặn tại chỗ, khảo sát xong mới báo giá trọn gói, con số đã chốt giữ nguyên cho tới khi công việc kết thúc.

Với hầm ở vùng này, khối lượng lấy ra vẫn là yếu tố chính, nhưng cách rút theo đợt làm thời gian dài hơn một ca thông thường. Phần bù nước khi cần cũng được nêu rõ ngay từ lúc chốt phương án.

Đường vào là yếu tố thứ hai. Nhiều nhà chỉ tới được bằng đường bờ vuông hẹp, xe lớn phải đậu ngoài lộ và nối thêm ống dẫn. Buổi khảo sát ban đầu miễn phí, hộ dân cứ mời thợ tới đo rồi hãy quyết.

Nhiều hộ gia đình mong nghe ngay một con số qua điện thoại. Trở ngại nằm ở chỗ hai căn có hầm bằng nhau vẫn ra kết quả lệch nhau, bên mực nước sâu thì rút một lượt là xong, bên kia phải chia đợt và bơm bù. Nói số khi chưa cầm thước đo thì lát nữa lại phải nói lại.

Cách nhanh hơn là gia chủ đo sẵn mực nước, nhớ lại mốc hút lần trước, rồi đọc hai thông tin đó qua số 0923.555.530 để nghe khoảng ước chừng.

 

Phân biệt ba trục trặc dễ nhầm với nhau

Ba trục trặc này dễ bị gộp làm một. Trường hợp mọi thiết bị đều ì ạch, có tiếng ục vọng lên kèm mùi ngày một rõ, buồng chứa chính là nơi phải can thiệp, và đó là nội dung trang này.

Khi vũng nước tụ lại ngoài sân hay dọc rãnh mà thiết bị bên trong vẫn chạy trơn tru, hỏng hóc nằm ở tuyến ống ngoài, mời xem phần thông cống khu vực Hòa Bình. Còn khi chỉ riêng bồn cầu đứng nước mà bồn rửa vẫn thoát tốt, hỏng khu trú ở nhánh ống riêng, xem trang xử lý bồn cầu Hòa Bình.

Theo yêu cầu chung về quản lý nước thải, toàn bộ khối lượng hút lên phải đưa về điểm tiếp nhận, tuyệt đối không xả xuống vuông nuôi hay kênh quanh nhà. Ba chuyên mục cấp tỉnh gồm phần về buồng chứa, phần về tuyến thoát ngoài nhàphần về thiết bị vệ sinh, dành cho ai muốn xem rộng hơn một địa bàn.

 

Bà con vùng Hòa Bình hay hỏi

Hút cạn hoàn toàn có tốt hơn hút một phần không?

Ở vùng đất ngậm nước thì không. Rút cạn lấy đi khối lượng giữ hầm nằm yên, trong khi nước ngầm bên ngoài vẫn đẩy lên, dễ làm hầm trồi và lệch mối nối ống. Mục tiêu đúng là lấy hết cặn chứ không phải làm hầm rỗng.

Vì sao sau khi hút nắp hầm lại nhô cao hơn trước?

Đó là biểu hiện hầm đã dịch chuyển lên vài phân do lực đẩy của nước ngầm. Kèm theo thường có đường nứt hình vòng quanh mép hầm trên nền. Nên kiểm mối nối ống ngay, để lâu sẽ gãy hẳn.

Nhà sát bờ vuông tôm cần lưu ý gì thêm?

Nên đo mực nước trước mỗi lần hút, vì nước trong vuông thấm ngang làm đất quanh hầm bão hòa quanh năm. Ngoài ra nên kiểm lớp đất phủ trên nắp hầm, phủ quá mỏng thì hầm càng dễ bị nâng.

Mùa nào trong năm thuận lợi nhất để hút?

Cuối mùa khô, khi mực nước quanh nhà thấp nhất. Lúc đó rút được sâu hơn và lấy được nhiều cặn hơn trong một chuyến. Giai đoạn mưa nhiều trùng kỳ nước lớn là lúc nên tránh nếu chưa gấp.

Hầm nhựa và hầm xây khác nhau ra sao ở vùng này?

Hầm nhựa đúc sẵn nhẹ và thành mỏng nên nhạy với lực đẩy hơn. Hầm xây gạch nặng hơn, nhưng loại thành mỏng và phủ đất ít vẫn có thể bị nâng. Cả hai đều cần đo mực nước trước khi rút.

Đo mực nước ngầm bằng cách nào cho đơn giản?

Đào một hố nhỏ hoặc cắm ống nhựa sâu chừng một mét cạnh hầm, để yên nửa giờ rồi thả dây đo. Nhìn mực nước trong hố ga ngoài sân hay trong giếng cũ cũng cho kết quả gần đúng.

Hầm đã bị trồi rồi thì xử lý thế nào?

Trước hết phải bơm nước vào cho hầm trở lại cân bằng, tránh dịch chuyển thêm. Sau đó đào lộ phần mối nối để kiểm và nối lại. Việc này cần xem tận nơi mới xác định được khối lượng công.

Gọi buổi tối hoặc ngày nghỉ có nhận không?

Máy trực suốt 24/7, ngày lễ cũng vậy, nên gọi giờ nào cũng có người bắt. Ca ngoài giờ vẫn theo đúng thứ tự đo, chốt phương án rồi báo giá, sau đó mới bắt tay làm.

 

Các địa bàn khác trong tỉnh

Địa bàn Trang dịch vụ
TP Bạc Liêu hầm chứa khu nội ô
Giá Rai hầm chứa khu nhà trọ
Đông Hải hầm chứa vùng cửa biển
Vĩnh Lợi hầm chứa vùng ruộng lúa
Hồng Dân hầm chứa vùng lúa tôm
Phước Long hầm chứa vùng kênh cấp hai

 

Đội đặt nguyên tắc gì khi làm

Với nhà nằm giữa vùng nuôi, mục tiêu của một ca hút là lấy hết lớp cặn chứ không phải làm hầm trống rỗng. Rút quá tay ở nền ngậm nước có thể tạo ra hỏng hóc đắt hơn nhiều so với khoản vừa trả cho việc hút.

Muốn xem đội đã làm những gì và tuần này còn nhận thêm được bao nhiêu ca, anh chị ghé trang Facebook của Đô Thị Xanh vùng Bạc Liêu. Nhà nào tính chuyện hút hầm cầu Hòa Bình, kể cả khi mới chỉ muốn hỏi thăm, số 0923.555.530 luôn có người nghe.