Hút hầm cầu Hồng Dân: 1 phép đo lộ thành mục, Đô Thị Xanh

Hầm nhà xây đã mười mấy năm, lần nào gọi hút thợ cũng rút lên lượng lớn hơn hẳn dung tích thực của nó, mà vài tháng sau vẫn đầy. Ở vùng đất phèn Hồng Dân, chuyện này thường tố cáo tình trạng của thành hầm chứ không phải của người dùng. Bên tiếp nhận là số 0923.555.530, đứng máy 24/7.

Đô Thị Xanh nhận hút hầm cầu Hồng Dân với một phép đối chiếu bắt buộc: so khối lượng rút lên với dung tích hầm tính theo kích thước thật. Chênh lệch giữa hai con số nói lên rất nhiều điều. Số nhận việc là 0923.555.530.

Hầm cũ ở vùng phèn hỏng theo kiểu riêng

Phần lớn hầm tự hoại ở các xóm Hồng Dân được xây bằng gạch thẻ, mạch vữa xi măng cát, trát trong rồi đưa vào dùng. Cách xây này bền ở đất trung tính, và nó phục vụ tốt hàng chục năm ở nhiều nơi khác.

Vấn đề nằm ở tính chất đất tại chỗ. Đất phèn chứa hợp chất lưu huỳnh, khi tiếp xúc với không khí và nước sẽ sinh ra môi trường có tính axit cùng lượng sulfat đáng kể trong nước ngầm nông.

Vữa xi măng không đứng vững lâu trong môi trường như vậy. Sulfat phản ứng với thành phần trong xi măng đã đóng rắn, tạo ra sản phẩm nở thể tích, đẩy từ bên trong khiến mạch vữa nứt vụn rồi bong ra thành bột.

Quá trình này diễn ra chậm và âm thầm suốt nhiều năm. Tới lúc lộ ra thì thành hầm đã rỗ, mạch giữa các viên gạch mục đi, và hầm mất khả năng giữ kín.

Thực tế phần lớn hộ dân không hề biết chuyện đang diễn ra dưới nền nhà mình, vì bên ngoài mọi thứ vẫn bình thường. Bồn cầu chạy được, nắp hầm còn nguyên, sân không nứt. Dấu hiệu duy nhất lộ ra sớm lại nằm ở con số khối lượng mỗi lần hút, thứ mà ít ai để tâm ghi lại.

Vì vậy đội đề nghị mọi gia đình giữ lại phiếu của từng lần hút hầm cầu Hồng Dân. So mấy con số qua các năm là cách theo dõi rẻ nhất.

Chu kỳ mặn ngọt của vùng lúa tôm làm hỏng nhanh hơn

Hồng Dân thuộc vùng chuyển đổi, có giai đoạn lấy nước mặn nuôi tôm rồi giai đoạn rửa ngọt trồng lúa. Đất quanh nhà vì thế đổi cả độ ẩm lẫn thành phần muối theo mùa.

Mỗi lần đất khô đi, muối hòa tan trong nước ngầm kết tinh lại ngay trong lỗ rỗng của vữa. Tinh thể muối lớn lên trong không gian chật hẹp tạo áp lực đẩy, làm bề mặt vữa bong từng lớp mỏng.

Mùa sau nước lại vào, muối tan ra, rồi mùa kế tiếp kết tinh lần nữa. Vòng lặp ướt khô này cộng thêm vào tác động của sulfat, và hai thứ cùng lúc thì tốc độ xuống cấp nhanh hơn hẳn so với vùng chỉ có một trong hai.

Đây là lý do cùng một kiểu hầm, cùng tuổi đời, mà nhà ở Hồng Dân xuống cấp trước nhà ở khu đất ổn định. Thợ xây không làm sai, chỉ là vật liệu thông thường không hợp với điều kiện tại chỗ.

Ngoài ra, độ sâu chôn hầm cũng góp phần. Hầm đặt sâu nằm trọn trong tầng đất luôn ẩm nên chịu tác động liên tục, còn hầm nông có phần trên khô ráo phần lớn thời gian nên xuống cấp chậm hơn ở nửa trên.

Do đó khi khảo sát, kỹ thuật viên hay hỏi hầm chôn sâu chừng nào và xây năm nào. Hai thông tin này giúp đoán trước mức độ hư hỏng trước cả khi mở nắp.

So khối lượng rút lên với dung tích hầm

Đây là phép kiểm rẻ nhất để biết thành hầm còn kín hay không, và nó nên có trong mọi ca hút hầm cầu Hồng Dân với hầm xây đã lâu năm.

Cách làm gồm hai bước. Đo kích thước hầm để tính dung tích, thường là dài nhân rộng nhân chiều sâu tới cổ ống. Sau đó đọc số trên đồng hồ gắn ở thân xe khi rút xong và so hai con số.

Anh chị gọi 0923.555.530 nói trước kích thước hầm nhà mình, đội chuẩn bị sẵn phép đối chiếu này ngay từ chuyến đầu tiên.

Bốn đơn vị hành chính trong phạm vi phục vụ

Đất huyện Hồng Dân trước đây nay thuộc bốn đơn vị trong bảng. Bà con cứ dùng tên ấp và tên xã đã quen, bên trực đối chiếu giúp sang tên hiện hành.

Nhu cầu hút hầm cầu Hồng Dân tập trung vào nhóm nhà xây trước đây trên nền phèn chưa cải tạo, nhiều nhất ở xã Ninh Thạnh Lợi và xã Vĩnh Lộc. Hộ dân ở các tuyến này gọi 0923.555.530 là đội xếp lịch theo cụm cho gọn chuyến. Khu vực quanh xã Hồng Dân có phần dân cư mới xây với hầm đúc sẵn nên tình trạng nhẹ hơn.

Dấu hiệu cho thấy thành hầm đã yếu

Thứ nhất là chu kỳ đầy thất thường và ngày càng khó đoán, không tương ứng với số người trong nhà lẫn với mùa vụ.

Thứ hai là phần rút lên loãng bất thường, ít cặn mà nhiều nước, kèm màu đục do lẫn đất mịn. Hầm còn kín thì tỷ lệ cặn cao hơn nhiều.

Thứ ba là nền quanh nắp hầm sụt nhẹ hoặc lún thành vệt. Đất bên ngoài đang bị cuốn dần vào qua chỗ thủng nên mặt nền mất chỗ tựa.

Thứ tư là mùi thoảng lên từ nền nhà chứ không từ thiết bị, dấu hiệu của rò rỉ ngang qua thành. Gặp hai trong bốn dấu hiệu này thì nên kiểm kỹ trước khi quyết hút tiếp.

Bốn dấu hiệu trên đều có thể quan sát mà không cần dụng cụ, chỉ cần chú ý trong lúc thợ đang làm. Hộ gia đình nào đứng xem toàn bộ quá trình sẽ nắm được tình trạng hầm nhà mình rõ hơn bất kỳ lời mô tả nào sau đó.

Cụ thể hơn, thời điểm đáng quan sát nhất là lúc mực nước trong hầm vừa hạ xuống, khi phần thành phía trên lộ ra và nhìn thấy được bằng mắt thường.

Vì sao nên tránh rút quá nhanh và xịt áp lực vào thành

Với hầm còn nguyên vẹn, tốc độ rút không quan trọng. Với hầm có thành đã mục, mọi thao tác mạnh đều mang rủi ro.

Rút thật nhanh làm chênh lệch áp lực giữa hai bên thành tăng đột ngột, và một mảng vữa đang bám hờ có thể bong ra kéo theo gạch. Cách an toàn là rút chậm hơn, chia thành vài nhịp.

Xịt nước áp lực cao thẳng vào thành để làm sạch cũng là điều nên tránh. Tia mạnh bóc luôn lớp vữa còn lại, biến một vết rỗ thành lỗ thủng thật.

Tương tự, không nên đổ hóa chất tẩy mạnh xuống hầm với ý định làm sạch thành. Nhiều loại có tính axit, mà axit chính là thứ đang phá vữa ở vùng này, nên việc đó chỉ đẩy nhanh quá trình.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc này với chuyện dùng men vi sinh liều thông thường, vốn không gây hại cho vật liệu xây. Thứ đáng tránh là các loại tẩy rửa công nghiệp có tính axit mạnh mà một số nơi vẫn quảng cáo là làm sạch hầm cầu.

Trình tự đội áp dụng cho hầm nghi đã mục

Bước một là đo kích thước hầm và ghi lại dung tích tính được, làm ngay trước mặt gia chủ để hai bên cùng nắm con số gốc.

Bước hai là mở nắp, quan sát mặt trong thành hầm ở phần trên mực nước, chỗ dễ thấy vết rỗ và mảng vữa bong nhất.

Bước ba là rút chậm theo nhịp, vừa rút vừa theo dõi đồng hồ trên xe. Đây cũng là lúc đối chiếu khối lượng thực tế với dung tích đã tính.

Bước bốn là quan sát tốc độ nước dâng lại sau khi ngưng rút chừng nửa giờ. Dâng nhanh trong khi cả nhà không dùng nước là bằng chứng rõ cho việc nước ngoài đang vào.

Bước năm là báo lại kết quả, kèm khuyến nghị nếu phát hiện hư hỏng. Thợ thường có mặt sau 30 đến 60 phút, con số đó còn phụ thuộc điều kiện của chuyến đi: quãng đường tới nhà, tình trạng lộ nông thôn lúc đó, thời tiết và lượng ca đội đã nhận.

Toàn bộ số liệu đo được ghi vào phiếu giao cho gia chủ giữ, gồm dung tích tính toán, khối lượng thực rút và tốc độ nước dâng lại. Nhờ đó lần sau chỉ cần so sánh chứ không phải chẩn đoán lại từ đầu.

Cách lưu hồ sơ này đặc biệt có ích ở vùng phèn, nơi tình trạng hầm thay đổi dần theo năm chứ không đứng yên.

Sửa hay thay, dựa vào đâu để quyết

Sau một ca hút hầm cầu Hồng Dân có kết quả đo bất thường, câu hỏi kế tiếp là sửa hay thay. Căn cứ đầu tiên là mức độ hư hỏng của thành. Vữa chỉ mới rỗ bề mặt, gạch còn nguyên khối thì trát lại bằng vữa mác cao trộn phụ gia chống sulfat là đủ dùng thêm nhiều năm.

Căn cứ thứ hai là hầm đã thủng hay chưa. Khi đất bên ngoài tràn vào được thì việc trát lại khó bền, vì lớp trát mới bám lên nền gạch đã yếu.

Căn cứ thứ ba là kế hoạch của gia đình. Nhà sắp sửa lại công trình phụ thì gộp vào một lần cho gọn, thay bằng bồn đúc sẵn chịu được môi trường phèn.

Đội trình bày cả hai hướng cùng ưu nhược điểm rồi để hộ gia đình quyết. Phần thi công sửa chữa là hạng mục riêng, tách bạch với ca hút, và được báo trước chứ không gộp chung.

Khoản phải trả được tính ra sao

Với hầm nghi đã mục, khối lượng rút lên thường lớn hơn hầm cùng cỡ còn kín, vì có phần nước ngoài lọt vào. Điều này được nói rõ ngay lúc đo để gia chủ hiểu vì sao con số cao hơn dự tính ban đầu.

Yếu tố thứ hai là quãng đường, do nhiều tuyến trong địa bàn nằm khá xa trung tâm. Phần đường xa được nêu rõ khi khảo sát, và các hộ ở gần nhau hẹn cùng buổi thì phần này chia ra nhẹ hơn hẳn. Lượt xuống xem đầu tiên không tính công.

Nhiều hộ gia đình muốn nghe ngay một con số qua điện thoại. Trở ngại là hai căn cùng cỡ hầm vẫn cho kết quả lệch nhau, tùy thành còn kín hay đã cho nước ngoài vào. Đưa số trước khi đo thì tới nơi lại phải nói lại, chẳng bên nào thoải mái.

Bù lại, chỉ cần anh chị cho biết kích thước hầm và lần hút gần nhất cách đây bao lâu, bên trực ước lượng được một khoảng tương đối ngay trong cuộc gọi.

Bà con vùng lúa tôm hay hỏi gì

Khi vấn đề nằm ở tuyến ống ngoài hoặc ở thiết bị

Sân ướt lép nhép hoặc rãnh thoát ứ nước trong khi mọi thiết bị trong nhà vẫn hoạt động trơn tru thì phần hỏng nằm ngoài tường, anh chị tham khảo trang xử lý cống của Hồng Dân. Còn nếu duy nhất bồn cầu bị ứ mà lavabo cùng chỗ thoát sàn vẫn rút bình thường, phạm vi hỏng nằm gọn ở nhánh riêng, mời qua trang xử lý bồn cầu của Hồng Dân.

Phần rút lên được chở về điểm tiếp nhận thay vì xả xuống kênh nội đồng, bởi việc quản lý nước thải ở vùng dùng chung nguồn nước tưới liên quan tới nhiều hộ cùng lúc. Ai muốn xem toàn cảnh cả tỉnh thì có trang chủ đề hầm chứa, trang chủ đề đường ống thoát và trang chủ đề thiết bị trong nhà.

Các địa bàn khác trong tỉnh

Nguyên tắc đội giữ khi gặp hầm cũ

Một cái hầm đã mục thì hút thêm bao nhiêu lần cũng không làm nó kín trở lại. Việc đáng làm trong chuyến xe là đo cho ra sự thật rồi nói thẳng, để gia chủ chọn giữa sửa và thay, thay vì mỗi năm trả tiền cho cùng một triệu chứng.

Đội có đăng ảnh các buổi làm cùng lịch nhận thêm mỗi tuần lên kênh Facebook khu vực Bạc Liêu để bà con tiện theo dõi. Ai đang cần hút hầm cầu Hồng Dân, kể cả khi chỉ định hỏi thăm đôi câu, bấm 0923.555.530 lúc nào cũng gặp người trực.