Hút hầm cầu Gia Lai: mùa khô cặn đặc, địa bàn trải rộng

Đặc điểm nổi bật nhất là trạng thái của hầm vào cuối mùa khô. Khi cả vùng tiết kiệm nước, lượng nước sinh hoạt xuống hầm giảm mạnh; phần chất thải thiếu nước pha loãng nên lắng chặt lại thành khối đặc dưới đáy. Xe hút bình thường chỉ rút được lớp phía trên, phần đặc vẫn nằm nguyên. Cách xử đúng là bơm nước làm loãng phần lắng rồi mới rút, thao tác này mất thêm thời gian nhưng là điều kiện để hầm thật sự rỗng.

Đặc điểm thứ hai là sự khác biệt giữa hai tiểu vùng khí hậu. Phía tây Trường Sơn gồm Pleiku, Chư Sê, Chư Prông, Ia Grai có mùa mưa và mùa khô phân định rõ; phía đông gồm An Khê, Kbang, Kông Chro, Đắk Pơ lại chịu ảnh hưởng khí hậu ven biển miền Trung nên mưa trải đều hơn. Chu kỳ hầm ở hai vùng vì thế lệch nhau, và mốc hút hợp lý cũng khác.

Đặc điểm thứ ba là vùng thung lũng nắng nóng Ayun Pa, Ia Pa, Krông Pa. Đây là khu vực khô hạn nhất tỉnh, nhiều hộ dùng nước giếng và trữ nước theo bồn; đặc điểm hầm cặn đóng đặc thể hiện rõ nhất ở đây. Bà con vùng này nên canh hút vào đầu mùa mưa, khi nguồn nước dồi dào trở lại và phần lắng còn mềm hơn.

Đặc điểm thứ tư là các nông trường cao su và khu nhà ở công nhân lâu đời ở Chư Prông, Chư Pưh, Đức Cơ, Ia Grai. Nhiều khu có hầm xây từ rất lâu, dung tích không còn phù hợp với số hộ hiện tại và bản vẽ thì không ai giữ. Ca đầu tiên ở những nơi này thường mất thời gian dò nắp thăm, sau đó kíp kỹ thuật ghi lại vị trí để các lần sau làm nhanh hơn.

Cuối cùng là quy mô địa bàn. Gia Lai rộng, các xã cách nhau hàng chục cây số nên gọi lẻ một hộ thì phần chi phí đường khá nặng. Tổng đài vì vậy xếp tuyến theo hướng: mỗi tuần chạy vài tuyến cố định, các hộ cùng hướng được gom vào một chuyến và chia đều phần này, nhẹ hơn nhiều so với đi riêng từng nhà.

Với hộ dân vùng thung lũng khô hạn Ayun Pa, Ia Pa, Krông Pa, thời điểm hút quan trọng ngang với việc hút. Đầu mùa mưa là lúc hợp lý nhất vì nguồn nước dồi dào trở lại và phần lắng còn mềm hơn; hút vào cuối mùa khô vẫn được nhưng ca sẽ lâu hơn do phải làm loãng khối đặc trước khi rút.

Với khu nhà ở nông trường và cơ sở lâu năm ở Chư Prông, Chư Pưh, Đức Cơ, việc đáng làm trong ca đầu tiên là dò và ghi lại vị trí nắp thăm. Nhiều nơi đã cải tạo sân nhiều lần nên mất dấu hoàn toàn; có sơ đồ rồi thì các lần sau ca hút nhanh hơn hẳn và ban quản lý cũng chủ động hơn khi lên kế hoạch bảo trì.

Với nhà phố ở Pleiku và các thị trấn dùng nước máy đều đặn, hầm ở trạng thái bình thường nên ca hút gọn như các đô thị khác. Điều cần chuẩn bị chỉ là nhớ lần hút gần nhất và dọn trống khu vực quanh nắp; chu kỳ có thể tính theo số người trong nhà mà không phải điều chỉnh nhiều theo mùa.

Với hộ ở các xã cách xa trung tâm, nên hỏi lịch tuyến thay vì gọi lẻ. Tổng đài chạy vài tuyến cố định mỗi tuần theo từng hướng; đặt vào đúng tuyến và rủ thêm vài hộ lân cận là cách giảm phần chi phí đường hiệu quả nhất, nhất là với Kbang, Kông Chro, Krông Pa nằm cách trung tâm hàng chục cây số.

Điều thứ nhất: chọn đúng thời điểm trong năm. Ở vùng khô hạn, hút vào đầu mùa mưa nhẹ hơn hẳn so với cuối mùa khô vì phần lắng còn mềm; nếu buộc phải làm giữa mùa khô thì quý khách nên hỏi trước đơn vị có bơm nước làm loãng khối đặc hay không, vì đây chính là khâu quyết định hầm có thật sự rỗng.

Điều thứ hai: nghiệm thu bằng mắt mình. Giá trị ca hút nằm ở phần lắng dưới đáy; rút thiếu phần đó thì chỉ vài tháng sau hầm lại báo đầy dù nhà không dùng nhiều. Trước khi đậy nắp, quý khách yêu cầu rọi đèn nhìn tận đáy và xả thử một lượt nước; đơn vị làm thật luôn sẵn lòng.

Điều thứ ba: hỏi điểm đến của chất thải. Gia Lai có nhiều hồ chứa và dòng suối phục vụ tưới tiêu cho cả vùng cây công nghiệp; xe đổ trộm là phá chính nguồn nước ấy, chưa kể chủ nhà thuê xe cũng liên lụy nếu bị lập biên bản. Câu hỏi mất vài giây nhưng lọc ngay được các đơn vị làm ăn bất chấp.

Điều thứ tư: hiểu nguyên lý để chủ động. Hầm cầu là bể tự hoại, phân hủy chậm và lắng cặn dần, không bao giờ tự trống trở lại; men vi sinh chỉ hỗ trợ chứ không thay được việc hút. Đặc biệt khi thiếu nước, quá trình phân hủy chậm hơn nên phần lắng tích nhanh hơn bình thường.

Điều cuối: giữ nếp dùng sau khi hút để kéo dài chu kỳ. Rác và khăn giấy bỏ vào sọt, dầu mỡ bếp gom riêng, và trong mùa khô nếu có thể thì thỉnh thoảng xả thêm nước cho hầm bớt đặc. Lưu số 0923.555.530 vào danh bạ cùng lịch tuyến của khu vực mình để chủ động khi cần.