Thông cống nghẹt Đồng Tháp: dò đúng điểm tắc

Đồng Tháp là vùng đồng bằng thấp trũng, nằm kẹp giữa sông Tiền và sông Hậu, riêng mảng Đồng Tháp Mười là đất phèn mênh mông. Nền nhà thấp, cống thoát lại đấu thẳng ra kênh nên độ dốc chẳng bao nhiêu, nước chảy ì ạch, cặn dễ lắng lại giữa đường ống. Mỗi mùa nước nổi hay đợt nước lớn thì nước ngoài kênh còn dội ngược vào, đẩy cặn dồn cục làm nghẹt.

Mùa nước nổi là nét riêng khiến cống ở Đồng Tháp nghẹt theo kiểu ít nơi có. Nước từ thượng nguồn tràn về ngập đồng mấy tháng, mang theo phù sa và rác đồng ruộng lấp đầy hố ga, cống nhánh. Nước rút rồi thì lớp bùn phù sa đọng lại trong lòng cống và hố ga, làm nước thoát chậm hẳn. Nhà vùng đầu nguồn Hồng Ngự, Tân Hồng gần như năm nào cũng phải nạo vét lại sau con nước.

Đất phèn vùng Đồng Tháp Mười thì làm cống đóng cặn phèn. Nước phèn chua lâu ngày kết cặn cứng bám thành ống, cộng với cát mịn và bùn theo nước vào hố ga lắng lại, làm lòng cống hẹp dần. Hố ga mấy nhà vùng này mau đầy nên phải vét đều, không thì nước rút chậm rồi tràn ngược lên sân mỗi khi mưa lớn gặp nước lớn.

Làng nghề và ăn uống lại nghẹt vì thứ riêng của xứ này. Làng bột Sa Đéc xả nước có bã bột, tinh bột gạo xuống cống, gặp nước nguội thì bột lắng đặc lại bám thành ống. Quán ăn, lò nem Lai Vung, homestay du lịch xả nhiều dầu mỡ, gặp nước nguội mỡ đông bám cống. Mấy loại cặn này chọc dây chỉ đục một lỗ nhỏ, ít bữa lấp lại, phải xịt áp lực rửa sạch cả đoạn ống mới yên.

Cộng vào tất cả là thói quen đổ dầu mỡ, bỏ rác vụn, tóc và bã trà xuống cống. Lớp bám cứ dày lên trong lòng ống mà mắt thường không thấy, tới lúc nước rút chậm rõ thì ống thường đã hẹp quá nửa từ lâu. Đó là lý do hộ gia đình ở Đồng Tháp nên thông và nạo vét định kỳ, nhất là canh vét sau mùa nước nổi, thay vì đợi nghẹt cứng mới cuống lên gọi thợ giữa đêm.

Không phải cống nào cũng thông giống nhau. Ống thoát trong nhà ở gia đình thường nghẹt vì tóc, cặn xà phòng và rác vụn, ca này nhẹ nhất, thợ luồn dây lò xo phá cục cặn rồi xả nước thử là xong. Nếu thỉnh thoảng đổ nước sôi và tránh gạt rác xuống cống thì loại này ít khi nghẹt nặng.

Cống làng nghề như làng bột Sa Đéc lại có kiểu nghẹt riêng. Nước xả có bã bột, tinh bột gạo, gặp nước nguội thì lắng đặc bám thành ống, dày lên tới khi bít gần kín. Loại này chọc dây chỉ đục một lỗ rồi ít bữa bột lấp lại, phải xịt áp lực rửa sạch cả đoạn ống. Đô Thị Xanh khuyên cơ sở làm bột đặt hố lắng và xịt rửa cống định kỳ, vì nghẹt giữa lúc làm hàng là kẹt cả mẻ bột chứ không riêng tiền thợ.

Cống quán ăn, lò nem Lai Vung và homestay du lịch thì nặng về dầu mỡ. Nước rửa nhiều mỡ gặp nước nguội đông lại bám thành ống, tới khi bít gần kín. Loại này cũng phải xịt áp lực rửa sạch cả đoạn, chọc dây không ăn thua. Chủ quán nên đặt bẫy mỡ và xịt rửa cống định kỳ, vì nghẹt vào giờ đông khách là mất cả buổi buôn bán.

Ngoài ba nhóm quen thuộc trên, Đô Thị Xanh còn nhận thông cống và nạo vét hố ga cho trường học, cơ quan, chợ và khu trọ ở Đồng Tháp. Mỗi nơi một kiểu hệ thống, có chỗ cống chạy dài dưới sân bê tông, có chỗ nhiều hố ga nối nhau, nên thợ luôn dò trước rồi mới lên cách làm. Với nơi đông người, chúng tôi xếp lịch làm ngoài giờ để không ảnh hưởng tới sinh hoạt và buôn bán của bên bạn.

Chuyện hộ dân hay gặp nhất là gọi trúng thợ vãng lai phát tờ rơi. Họ báo một giá rẻ qua điện thoại cho bạn gật đầu, nhưng khi tới nơi, làm nửa chừng thì viện cớ nghẹt sâu, dính bã bột, phải xịt rửa rồi hét lên gấp mấy lần. Lúc đó cống đang trào, nhà đang bốc mùi, ít ai đủ bình tĩnh mà từ chối. Cách tránh gọn nhất là hỏi kỹ cách tính tiền ngay từ đầu và chỉ làm việc với đơn vị chịu dò điểm nghẹt, báo giá tại chỗ trước khi động tay.

Một dấu hiệu đáng tin khác là đơn vị có địa chỉ, có tổng đài cố định và nhận bảo hành phần đã thông. Thợ làm ăn lâu dài ở Đồng Tháp không dại chặt chém một lần rồi mất khách, vì họ còn trông vào việc bạn gọi lại và giới thiệu hàng xóm. Đô Thị Xanh đặt mười hai cơ sở tại chỗ, số hotline 0923.555.530 dùng cố định nhiều năm, nên bạn luôn gọi lại đúng người đã làm cho nhà quý khách.

Trước khi thợ tới, bạn nên để ý vài thứ nhỏ cho ca thông chạy nhanh. Nhớ lại cống bắt đầu rút chậm từ bao giờ, nghẹt ở bồn rửa, thoát sàn hay cống cái ngoài sân, và nhà quý khách từng bị bã bột hay mỡ đóng chưa. Mấy chi tiết đó giúp thợ đoán đúng nguyên nhân và mang sẵn đồ hợp lý, khỏi phải chạy về lấy thêm máy. Nếu nhà trong đồng bưng hay cù lao thì báo trước để tổng đài xếp chuyến cho khớp.

Có một câu nữa bạn nên hỏi mà nhiều người quên, là nước thải và cặn moi lên từ cống được dọn đi đâu. Đơn vị làm đàng hoàng luôn thu gom gọn gàng chứ không hất bừa xuống kênh, xuống ruộng, vốn là nguồn nước tưới và cảnh quan chung của cả vùng. Hỏi câu này vừa giúp bạn chọn đúng chỗ tử tế, vừa góp phần giữ sông nước đất Sen hồng sạch cho chính xóm mình.

Nếu tiện, bạn nên lưu luôn số của đơn vị đã làm tốt vào máy và ghi lại lần thông gần nhất. Cống nghẹt là thứ chỉ cần tới khi có sự cố, mà lúc đó thường là đêm hôm hay ngày mưa gặp nước lớn, tìm thợ mới rất cực. Có sẵn một chỗ quen, gọi phát là có người tới, đỡ phải dò lại từ đầu và cũng không lo bị người lạ tính giá trên trời. Nhiều hộ dân ở Đồng Tháp theo Đô Thị Xanh nhiều năm chỉ vì cái tiện đó, gọi một số là xong.