Thông cống nghẹt Vĩnh Long: dò đúng điểm tắc

Vĩnh Long nằm giữa hai con sông lớn, đất bằng và thấp, độ dốc thoát nước tự nhiên rất ít. Cống thoát nhà dân chạy gần như ngang mặt đất nên nước đi chậm, cặn bã, dầu mỡ, đất cát dễ lắng lại dọc đường ống thay vì bị cuốn trôi. Vì vậy cùng một kiểu ăn ở, cống ở đây nghẹt nhanh hơn vùng đất cao dốc, tới lúc nghẹt thì cục cặn thường đã dày.

Triều cường và con nước rong khiến chuyện thoát nước thêm nan giải. Nhiều cống nhà dân đấu thẳng ra rạch, ra sông mà không có van một chiều, nên mỗi đợt nước lớn theo sông Tiền, sông Hậu dâng lên là nước ngoài rạch chảy ngược vào ống, đẩy cặn dồn lại và làm nước trong nhà không thoát ra được. Thực tế nhiều hộ dân ven sông Cổ Chiên chỉ thấy cống ứ đúng mấy ngày nước rong, nước xuống thì đỡ, nhưng đó là dấu ống đã nhiều cặn cần thông.

Làng nghề và nghề nông tạo ra kiểu nghẹt riêng của vùng. Làng gạch gốm Mang Thít ven sông Cổ Chiên nhiều bùn đất sét theo nước rửa trôi xuống cống, vùng khoai lang Bình Tân tới mùa sơ chế rửa củ xả bùn đất đặc quánh, thứ này lắng xuống là bịt ống rất chắc. Cụ thể, mấy đoạn cống dính bùn đất sét phải dùng máy áp lực nước xịt mới tan, chứ chọc lò xo thường không ăn thua.

Ăn uống và du lịch miệt vườn góp thêm phần dầu mỡ. Quán ăn, homestay ở cù lao An Bình, dọc các điểm du lịch mùa trái chín đông khách, nước rửa nhiều dầu mỡ đổ xuống cống, gặp nước nguội là mỡ đông bám thành lớp trong lòng ống, hẹp dần rồi nghẹt cứng. Chỗ này cần nạo vét và xịt rửa lòng ống định kỳ, đừng đợi tới lúc nước dội ngược lên bếp giữa buổi đang đông khách.

Cộng vào tất cả vẫn là thói quen đợi nghẹt cứng mới gọi thợ. Cống hẹp dần từ từ mà mắt không thấy, tới khi nước rút chậm hẳn hay trào ngược thì cục cặn đã dày và bám chắc, thông cực hơn nhiều. Cụ thể, hộ gia đình ở Vĩnh Long nên xử sớm lúc mới thấy nước rút chậm và nạo vét hố ga sau mỗi con nước lớn, để khỏi rơi vào cảnh nửa đêm cống trào mà cuống lên tìm thợ.

Không phải cống nào cũng thông giống nhau, gỡ đúng phải biết nghẹt do gì. Nghẹt do tóc rác, giấy vụn ở cống nhà tắm, bồn rửa là kiểu gọn nhất, thợ đưa lò xo xoáy vào là cuốn ra, xả nước thử chảy mạnh là xong. Nếu nhà xử sớm lúc mới rút chậm thì loại này ít khi thành ca nặng, chi phí cũng nhẹ.

Nghẹt do mỡ đông ở cống bếp, quán ăn lại khó hơn. Dầu mỡ gặp nước nguội đông thành lớp bám cứng dọc lòng ống, lò xo chọc qua được nhưng mỡ vẫn còn nên vài bữa nghẹt lại. Loại này phải dùng máy áp lực nước xịt cho tan lớp mỡ rồi cuốn trôi ra, mới sạch lòng ống thật. Quán ăn, homestay miệt vườn nên nạo vét và xịt rửa định kỳ, đừng đợi tới lúc dội ngược giữa buổi đông khách.

Nghẹt do bùn đất sét là kiểu nặng và đặc trưng của vùng Vĩnh Long. Làng gạch gốm Mang Thít, vùng khoai lang Bình Tân tới mùa sơ chế rửa củ, làm gạch, bùn đất theo nước xuống cống lắng lại thành cục đặc quánh bịt ống rất chắc. Lò xo gặp bùn thường không ăn, phải chuyển máy áp lực nước xịt tan rồi moi ra, kèm nạo vét hố ga cho sạch. Chủ cơ sở nào nạo vét sau mỗi con nước lớn thì tránh được cảnh cống nghẹt cứng giữa mùa làm.

Ngoài ba nhóm quen thuộc trên, Đô Thị Xanh còn nhận thông cống và nạo vét cho trường học, cơ quan, chợ và khu trọ ở Vĩnh Long. Mỗi nơi một kiểu đường ống và một kiểu mặt bằng, có chỗ cống chạy dưới sân bê tông, có chỗ nhiều nhánh nối nhau, nên thợ luôn soi coi trước rồi mới lên cách làm. Với nơi đông người, chúng tôi xếp lịch làm ngoài giờ để không ảnh hưởng tới sinh hoạt và buôn bán của bên bạn.

Chuyện hộ dân hay gặp nhất là gọi trúng thợ vãng lai chạy rảo phát tờ rơi. Họ báo một giá rẻ qua điện thoại cho bạn gật đầu, nhưng khi tới nơi lại viện cớ nghẹt sâu, cặn cứng, phải xịt máy rồi hét lên gấp mấy lần. Lúc đó cống đang trào, nhà đang bốc mùi, ít ai đủ bình tĩnh mà từ chối. Cách tránh gọn nhất là hỏi kỹ cách tính tiền ngay từ đầu và chỉ làm việc với đơn vị chịu soi hoặc chỉ rõ điểm nghẹt, báo giá tại chỗ trước khi làm.

Một dấu hiệu đáng tin khác là đơn vị có địa chỉ, có tổng đài cố định và nhận bảo hành phần đã thông. Thợ làm ăn lâu dài ở Vĩnh Long không dại chặt chém một lần rồi mất khách, vì họ còn trông vào việc bạn gọi lại và giới thiệu hàng xóm. Đô Thị Xanh đặt tám cơ sở tại chỗ, số hotline 0923.555.530 dùng cố định nhiều năm, nên bạn luôn gọi lại đúng người đã làm cho nhà quý khách.

Trước khi thợ tới, bạn nên để ý vài thứ nhỏ cho ca thông chạy nhanh. Nhớ lại cống nghẹt ở đâu, nước rút chậm hay trào ngược, có đúng đợt nước rong không, nhà có cống bếp nhiều dầu mỡ không. Mấy chi tiết đó giúp thợ đoán đúng kiểu nghẹt và mang sẵn máy lò xo hay máy áp lực cho hợp. Nếu nhà trong vườn hay phải qua đò thì báo trước để tổng đài xếp chuyến và loại máy cho khớp, khỏi mất công chạy tới rồi phải đổi.

Có một điều nữa bạn nên hỏi mà nhiều người quên, là nước thải và cặn bùn moi lên từ cống được đơn vị đưa đi đâu. Chỗ làm đàng hoàng luôn gom và đổ đúng nơi chứ không xả bừa xuống rạch, xuống sông, vốn là nguồn nước và cảnh quan chung của cả vùng cù lao. Hỏi câu này vừa giúp bạn chọn đúng chỗ tử tế, vừa góp phần giữ sông nước Vĩnh Long sạch cho chính xóm mình.

Sau cùng, bạn nên lưu luôn số của đơn vị đã làm tốt vào máy và ghi lại lần thông gần nhất. Cống nghẹt là thứ vài tháng hay vài năm mới đụng tới, để lâu dễ quên, tới hồi trào ngược mới đi tìm thợ thì thường là trúng ngay lúc gấp. Có sẵn một chỗ quen, gọi phát là có thợ tới, đỡ phải dò lại từ đầu và cũng không lo bị người lạ tính giá trên trời. Nhiều hộ dân ở Vĩnh Long theo Đô Thị Xanh nhiều năm chỉ vì cái tiện đó, gọi một số là xong.