Nhiều nhà ở Thăng Bình xây đã lâu, qua vài lần cơi nới nên chẳng ai còn nhớ nắp bể nằm chỗ nào. Việc đầu tiên của một ca hút hầm cầu Thăng Bình vì thế thường là dò tìm chứ chưa phải hút. Có cách khoanh vùng khá nhanh mà chủ nhà tự làm được trước khi gọi 0923.555.530.
Ông chủ nhà chỉ tay ra khoảnh sân sau: nghe cha tôi nói hồi đó đặt đâu quanh đây. Ba mươi năm, thêm hai lần sửa nhà, sân đã lát gạch, dựng thêm mái che và trồng cây. Cái nắp bể nằm dưới lớp nào thì không ai biết.
Tình huống thường gặp ở nhà xây lâu năm
Vùng này có nhiều nhà dựng từ mấy chục năm trước, và phần lớn đều đi qua cùng một quá trình.
Ban đầu bể được đặt ngoài sân với nắp lộ thiên, ai cũng thấy. Rồi nhà nới thêm gian bếp, sân được lát lại, có nơi còn đổ thêm lớp bê tông cho phẳng. Mỗi lần sửa, nắp bể lại chìm thêm một tầng.
Người nắm rõ vị trí thường là người xây nhà, mà lớp người ấy nay đã lớn tuổi hoặc không còn ở đó. Con cháu tiếp quản căn nhà chỉ biết đại khái là bể nằm phía sau.
Hệ quả là khi bể tới hạn, việc mất thời gian nhất chẳng phải thao tác hút mà là tìm cho ra chỗ mở. Có ca đội phải dò gần một tiếng trước khi bắt đầu được công việc chính.
Hộ gia đình ở đây phần lớn chỉ gọi khi đã có sự cố rõ ràng, chứ ít khi xử lý theo chu kỳ như nhà phố. Vì vậy một ca hút hầm cầu Thăng Bình thường rơi vào tình trạng bể đã quá tải từ lâu, và việc phải làm nhiều hơn so với một lượt bảo trì bình thường.
Nhận ra bể đã tới hạn
Với nhà lâu năm chưa từng xử lý lần nào, những dấu hiệu sau xuất hiện theo thứ tự khá đều đặn.
Sớm nhất là nước ở nhà tắm và bồn cầu tuột chậm hơn trước, nhưng chậm dần qua nhiều tháng nên người trong nhà quen dần mà không để ý.
Kế đó là mùi thoảng lên vào những trưa nắng gắt, rõ nhất ở khu vực gần bể. Rồi tới tiếng ục ục trong ống mỗi khi xả mạnh.
Muộn hơn là nước dềnh ở lỗ thoát sàn thấp nhất trong nhà, và mặt sân phía trên bể có vệt ẩm lâu khô dù trời chẳng mưa. Vệt ẩm này vừa là dấu hiệu bể quá tải, vừa gián tiếp chỉ ra vị trí của nó.
Một chi tiết nữa giúp phân biệt: nếu hộ dân thấy nước tuột chậm ở mọi thiết bị nhưng lại nhanh hơn hẳn vào sáng sớm, đó là dấu hiệu bể gần đầy. Ban đêm không ai dùng nên phần nước có thời gian rút bớt, tới trưa chiều thì lại ứ như cũ. Nhịp lên xuống trong ngày như vậy hiếm khi do đường ống gây ra.
Bể nhà đã lâu chưa xử lý, chủ nhà bấm 0923.555.530, nói rõ có biết nắp nằm đâu hay không. Đội xuống dò tìm rồi mở kiểm tra trước khi bàn tới việc gì khác.
Bốn cách khoanh vùng vị trí bể
Chủ nhà làm được cả bốn cách sau trước khi đội tới, và mỗi cách loại bớt được kha khá diện tích phải dò.
Lần theo hướng ống thoát. Đứng ở nhà vệ sinh, xác định tường nào có ống chạy xuống rồi nhìn hướng nó đi ra. Bể gần như luôn nằm trên đường thẳng đó, cách tường vài mét.
Tìm ống thông hơi. Đây là ống nhỏ dựng đứng lên cao, thường bám vào tường hoặc chạy lên mái. Chân của nó nối thẳng xuống bể.
Quan sát mặt sân sau mưa. Chỗ nào khô nhanh hơn hoặc chậm hơn hẳn phần còn lại thì bên dưới có kết cấu khác với đất thường.
Gõ dò âm thanh. Dùng cán búa gõ nhẹ dọc mặt sân, chỗ có khoảng rỗng bên dưới cho tiếng vọng khác hẳn chỗ đất đặc.
| Dấu vết quan sát được | Nói lên điều gì | Bước tiếp theo |
|---|---|---|
| Ống thông hơi bám tường phía sau nhà | Bể nằm gần chân ống đó | Dò trong bán kính vài mét quanh chân ống |
| Vệt ẩm lâu khô trên sân | Bể ngay dưới, có thể đang thấm | Gõ dò để xác định mép nắp |
| Một mảng gạch lát khác màu phần còn lại | Chỗ này từng bị dỡ ra rồi lát lại | Khả năng cao nắp nằm ngay dưới |
| Tiếng gõ vọng rỗng ở một khoảnh nhỏ | Có khoang trống bên dưới | Đánh dấu, chờ đội xác nhận |
| Không tìm được dấu vết nào | Nắp đã bị phủ kín hoàn toàn | Báo trước để đội mang dụng cụ dò |
Khi vẫn không tìm ra
Trường hợp cả bốn cách đều không cho kết quả, đội có phương án riêng.
Cách thông dụng là đưa dây dò có đầu phát tín hiệu vào đường ống từ phía nhà vệ sinh, rồi dùng thiết bị thu để lần theo trên mặt đất. Điểm dây dừng lại chính là chỗ nó rơi vào bể.
Với nhà mà đường ống cũng không rõ đi đâu, đội soi camera từ lỗ thoát sàn để xác định hướng tuyến trước, sau đó mới dò tiếp.
Cả hai cách đều mất thêm thời gian, nên chủ nhà nêu trước tình trạng không biết nắp ở đâu ngay lúc gọi 0923.555.530. Như vậy đội sắp lịch rộng hơn và mang đủ dụng cụ ngay lượt đầu.
Trước khi dùng tới thiết bị dò, đội thường hỏi hàng xóm lớn tuổi hoặc người từng phụ xây căn nhà ấy. Ở vùng này, các nhà trong cùng xóm thường xây cùng thời kỳ với cùng một tốp thợ, nên vị trí bể hay đặt theo một kiểu giống nhau. Một câu hỏi đúng người có khi tiết kiệm được cả tiếng đồng hồ dò tìm.
Nhà nào cũng có cái nắp bể ấy, chỉ là nó nằm dưới mấy lớp mà thôi. Tìm ra rồi thì phần còn lại đâu có gì khó.
Mở nắp bị lát gạch và trả lại nguyên trạng
Đây là phần chủ nhà lo nhất, nên cần nói rõ cách làm.
Với nắp bị lát gạch men, đội cắt theo mạch vữa để gỡ nguyên viên thay vì đục vỡ. Số gạch gỡ ra được giữ lại và lát trở lại sau khi xong việc, thường chỉ cần thay lớp vữa mới.
Với nắp bị đổ bê tông phủ lên, việc cắt phức tạp hơn và bề mặt sau khi hoàn trả sẽ có đường ranh nhìn thấy được. Đội nói trước điều này để chủ nhà quyết định.
Nhân dịp mở ra, nhiều gia đình chọn thay luôn nắp cũ bằng loại có gờ nổi lên khỏi mặt sân, hoặc đặt một tấm đan có tay cầm. Lần sau khỏi phải dò lại từ đầu, và đây là khoản đầu tư một lần đáng cân nhắc với nhà xây lâu.
Điều gì hay gặp ở bể lâu năm chưa mở
Bể để nhiều chục năm không đụng tới thường có vài đặc điểm mà bể xử lý đều đặn không có.
Lớp lắng dưới đáy đã nén chặt thành khối gần như rắn, phải làm cho bở ra mới đưa lên được. Đây là khâu chiếm phần lớn thời gian.
Kế đó là kết cấu. Bể xây gạch kiểu cũ có thành thấm, vữa liên kết đã mục ở một số chỗ. Đội quan sát rồi mô tả lại tình trạng thật để chủ nhà tự tính chuyện sửa chữa nếu cần.
Điểm thứ ba là các lỗ thông nối giữa các khoang. Sau vài chục năm, chúng thường bị bít một phần, khiến khoang đầu tiên nhận toàn bộ tải trong khi khoang sau gần như không dùng tới.
Cụ thể hơn, một bể ba khoang mà chỉ khoang đầu đầy còn hai khoang sau vẫn vơi là dấu hiệu rõ của tình trạng này. Xử lý lỗ thông xong thì dung tích hữu dụng của bể tăng lên đáng kể mà không phải xây mới.
Điểm cuối cùng là mùi. Bể xây gạch cũ có thành thấm nên mùi ngấm ra nền đất xung quanh qua nhiều năm. Sau khi xử lý xong, mùi này chưa hết ngay mà cần thêm thời gian. Chủ nhà biết trước sẽ không hiểu nhầm là đội làm chưa tới nơi, vì đây là chuyện của lớp đất chứ không còn nằm trong bể nữa.
Những gì tính vào khoản chi
Với nhóm nhà lâu năm, khoản chi có thêm phần mà nhà xử lý đều đặn không phải trả.
Phần dò tìm là khoản đầu tiên, và nó phụ thuộc chủ nhà đã khoanh được vùng hay chưa. Đây cũng là lý do bốn cách tự kiểm phía trên đáng làm.
Kế đến là việc có phải gỡ gạch hay cắt bê tông để mở nắp, kèm phần hoàn trả bề mặt sau đó.
Yếu tố thứ ba là khối lượng và độ nén của lớp lắng, vốn luôn cao ở bể nhiều năm chưa mở. Sau cùng là những việc chủ nhà muốn ghép chung, chẳng hạn thông lỗ nối giữa các khoang hay thay nắp mới.
Đội đo đạc rồi kê ra từng khoản, hộ dân xem thấy hợp lý mới cho làm, và số đã kê thì cứ vậy mà thực hiện. Gọi 0923.555.530 để hẹn buổi tới dò tìm và đánh giá, riêng buổi này không thu tiền.
Sau khi xong nên làm gì để lần sau đỡ vất
Ba việc dưới đây làm ngay lúc bể còn đang mở thì tiện nhất.
Thứ nhất là ghi lại vị trí bằng cách đo khoảng cách từ hai điểm cố định như góc tường và chân cột, viết vào một tờ giấy cất cùng giấy tờ nhà. Con cháu sau này khỏi phải dò lại.
Thứ hai là thay nắp thành loại dễ mở, có gờ nhận biết được trên mặt sân.
Thứ ba là ghi ngày xử lý cùng vài dòng về tình trạng quan sát được. Nhờ đó lần kiểm tra kế tiếp có mốc để so, thay vì lại bắt đầu từ con số không.
Bùn hút lên được nạp vào xe kín rồi đưa tới nơi được cấp phép nhận. Chủ nhà nên hỏi rõ khâu này, nhất là ở vùng nông thôn nơi việc đổ bừa ra ruộng hoặc kênh dễ xảy ra hơn.
Việc nào thuộc về bể, việc nào không
Ba loại sự cố sau hay bị mô tả chung một câu là nhà bị nghẹt.
Chỉ mỗi bồn cầu không xuống nước trong khi chậu rửa vẫn tốt thì lỗi nằm ở thiết bị, xem cách gỡ tại trang bồn cầu của khu vực. Nhiều thiết bị trên một tuyến cùng ì trong lúc bể còn chỗ thì gốc ở đường ống, tham khảo hướng xử lý tuyến thoát tại địa bàn.
Chỉ khi cả nhà cùng chậm kèm mùi và nước dềnh ngoài sân thì mới đúng là bể tự hoại hết chỗ. Ranh giới chi tiết hơn có ở bài về tuyến thoát cấp tỉnh và bài về thiết bị vệ sinh.
Khu vực tiếp nhận và cách báo địa chỉ
Với yêu cầu hút hầm cầu Thăng Bình, khách hàng vui lòng cung cấp địa chỉ đang sử dụng, tên đường, thôn hoặc xóm và một mốc dễ nhận biết. Bộ phận tiếp nhận sẽ xác nhận lại khu vực, lối xe vào và thời gian dự kiến trước khi điều phương tiện; bài viết không dùng bảng quy đổi địa danh cũ–mới khi chưa đối chiếu hồ sơ hành chính cụ thể.
Danh sách theo từng huyện thị
| Khu vực | Trang dịch vụ |
|---|---|
| Toàn tỉnh | Hút hầm cầu Quảng Nam |
| Thăng Bình | Hút hầm cầu Thăng Bình |
| Tam Kỳ | Hút hầm cầu Tam Kỳ |
| Hội An | Hút hầm cầu Hội An |
| Điện Bàn | Hút hầm cầu Điện Bàn |
| Núi Thành | Hút hầm cầu Núi Thành |
| Đại Lộc | Hút hầm cầu Đại Lộc |
| Duy Xuyên | Hút hầm cầu Duy Xuyên |
| Quế Sơn | Hút hầm cầu Quế Sơn |
| Phú Ninh | Hút hầm cầu Phú Ninh |
| Tiên Phước | Hút hầm cầu Tiên Phước |
| Hiệp Đức | Hút hầm cầu Hiệp Đức |
| Nông Sơn | Hút hầm cầu Nông Sơn |
| Phước Sơn | Hút hầm cầu Phước Sơn |
| Bắc Trà My | Hút hầm cầu Bắc Trà My |
| Nam Trà My | Hút hầm cầu Nam Trà My |
| Nam Giang | Hút hầm cầu Nam Giang |
| Đông Giang | Hút hầm cầu Đông Giang |
| Tây Giang | Hút hầm cầu Tây Giang |
Chủ nhà ở nhà cũ hay hỏi gì
Không nhớ nắp bể ở đâu thì có làm được không?
Làm được. Đội có dây dò phát tín hiệu đưa vào đường ống rồi lần theo trên mặt đất để xác định điểm dây rơi vào bể. Chủ nhà chỉ cần báo trước tình trạng này lúc gọi để đội mang đủ dụng cụ và sắp lịch rộng hơn.
Ống thông hơi có chắc chắn nối xuống bể không?
Gần như luôn vậy trong các thiết kế thông dụng. Chân ống nối thẳng xuống khoang chứa để khí thoát ra ngoài. Vì thế đây là dấu vết đáng tin nhất khi khoanh vùng, đáng tìm trước cả những cách khác.
Gỡ gạch lên rồi có lát lại như cũ được không?
Với gạch men thì gần như nguyên trạng, vì đội cắt theo mạch vữa để gỡ nguyên viên rồi lát trở lại. Với mặt đổ bê tông thì sau khi hoàn trả sẽ còn thấy đường ranh, và điều này được nói trước để chủ nhà quyết.
Bể mấy chục năm chưa mở có xử lý hết được không?
Được, nhưng tốn công hơn nhiều vì lớp lắng đã nén chặt thành khối, phải làm cho bở ra mới đưa lên nổi. Chủ nhà nên tính thời gian rộng rãi cho lượt này thay vì kẹp vào một buổi bận rộn.
Vì sao chỉ khoang đầu đầy còn khoang sau vơi?
Do lỗ thông nối giữa các khoang đã bị bít một phần sau nhiều năm. Toàn bộ tải dồn vào khoang đầu trong khi phần dung tích phía sau gần như không dùng tới. Xử lý lỗ nối là lấy lại được phần dung tích đó.
Có nên thay nắp mới nhân lúc mở ra?
Rất nên với nhà đã phải dò tìm lần này. Loại nắp có gờ nổi khỏi mặt sân hoặc tấm đan có tay cầm giúp lần sau mở ra trong vài phút. Đây là khoản chi một lần nhưng tiết kiệm cho mọi lượt về sau.
Ghi lại vị trí bể bằng cách nào cho chắc?
Đo khoảng cách từ tâm nắp tới hai điểm cố định không bao giờ dịch chuyển, chẳng hạn góc tường nhà và chân cột hiên. Ghi hai con số đó vào giấy cất chung với giấy tờ nhà là đủ để bất kỳ ai sau này cũng tìm ra.
Nhiều nhà gần nhau làm chung có lợi gì?
Chia bớt được phần chi phí đường đi, vốn đáng kể ở vùng rộng như khu vực này. Một người đứng ra gọi rồi thống nhất giờ với các hộ còn lại là đủ, đội sẽ sắp thứ tự đi cho gọn tuyến.
Dò tìm cũng là một phần của công việc
Đô Thị Xanh nhận bể chứa, tuyến thoát và thiết bị vệ sinh. Với nhà nhiều chục năm chưa xử lý lần nào, đội dành thời gian cho khâu dò tìm và mô tả lại tình trạng kết cấu quan sát được, coi đó là phần việc chứ không phải chuyện phụ. Lịch đi các xã trong tuần được thông báo trên fanpage Đô Thị Xanh phụ trách địa bàn Quảng Nam.
Cần hút hầm cầu Thăng Bình cho nhà ở lâu năm hoặc nhà vừa nhận lại từ đời trước, chủ nhà liên hệ 0923.555.530 để hẹn buổi xuống dò.
