Bà con dọc sông Kỳ Lộ hiểu rõ cái nhịp của mùa nước: tháng chín tháng mười trời trút xuống, nước dâng nhanh, và nhà nào nền thấp thì mọi thứ chôn dưới đất đều lên tiếng. Bể tự hoại là thứ hay bị quên nhất trong danh sách chuẩn bị trước lũ, nhưng lại là thứ gây phiền nhất khi nước rút. Muốn dọn trước cho gọn, bấm 0923.555.530, Đô Thị Xanh xuống đo rồi bàn xem nhà mình có cần rút trong mùa khô này không.
Mùa nước lên thì bể tự hoại chịu chuyện gì?
Muốn hiểu vì sao nên rút trước mùa, phải nhìn vào chuyện xảy ra dưới lòng đất khi nước lên.
Trả lời nhanh: Ở vùng ven sông Kỳ Lộ, lịch rút bể tự hoại nên tính theo mùa nước và hoàn tất trước khi lũ về. Bà con từ La Hai tới Xuân Phước, Xuân Lãnh, Phú Mỡ đều đặt được lượt hút hầm cầu Đồng Xuân để lấy sạch lớp bùn tích dưới đáy. Đặt lịch qua 0923.555.530.
Nước lũ dâng làm mực nước ngầm quanh nhà lên theo. Bể tự hoại vốn hoạt động nhờ nước trong bể thoát dần ra tuyến thấm; khi đất xung quanh đã no nước, đường thoát ấy tắc lại, nước trong bể không đi đâu được và dâng ngược lên ống.
Do đó, hệ quả bà con thấy ngay: bồn cầu dội không xuống, có nhà còn bị đẩy ngược lên nền. Điều oái oăm là chuyện này xảy ra đúng lúc cả nhà đang lo dọn đồ chạy nước, và cũng đúng lúc chẳng thợ nào lên tới nơi được.
Bể đã đầy sẵn từ trước thì mọi thứ nặng gấp bội, vì phần dung tích trống để đệm lúc nước dâng gần như không còn. Ngược lại, bể vừa rút xong trước mùa vẫn có khoảng trống chịu đựng, và phần lớn nhà qua được mùa nước mà không gặp sự cố gì.
Vì sao nên rút trong mùa khô chứ không đợi tới lúc cần?
Câu hỏi này bà con hay đặt ngược lại: chờ tới lúc thấy phiền rồi gọi có phải tiết kiệm hơn không? Ba lý do dưới đây nói vì sao thường là không.
Lý do thứ nhất là điều kiện làm việc. Mùa khô đường vào các xã ráo ráo, xe chạy được tới sân, thao tác quanh miệng hầm sạch sẽ. Mùa nước thì đường lầy, nhiều đoạn xe không qua nổi, mà nền ướt cũng chẳng an toàn để làm.
Nói cách khác, mùa khô là lúc bà con nắm quyền chọn; mùa nước thì thời tiết và tình trạng đường mới là thứ quyết định thay mình.
Lý do thứ hai là lịch. Sau lũ, cả huyện cùng gọi một lúc, đội nào cũng kín lịch hàng tuần liền, nhà gọi sau phải chờ. Trong khi đó, tháng khô thì bà con muốn hẹn ngày nào cũng được, thong thả chọn buổi tiện cho nhà mình.
Lý do thứ ba đơn giản nhất: rút trước thì đỡ phải xử lý hậu quả. Một buổi sáng yên ắng trong mùa khô rẻ hơn nhiều so với việc vừa dọn nhà sau lũ vừa lo chuyện bể trào.
Đo trước để biết nhà mình có cần làm hay không
Không phải nhà nào cũng phải rút mỗi năm. Cách biết chắc là đặt một lượt đo mực bùn: thợ mở nắp thăm, thả thước chuyên dùng xuống, đọc ra phần dung tích còn trống. Việc này miễn phí và chỉ mất vài phút.
Nhiều nhà ngại đặt lượt đo vì nghĩ đã gọi thợ tới thì kiểu gì cũng phải làm. Thực tế không phải vậy, và số nhà đo xong được khuyên cứ để yên tới năm sau cũng không ít.
Con số ấy nói được nhiều thứ. Còn nhiều chỗ trống thì bà con yên tâm qua mùa nước, hẹn năm sau đo lại. Đã gần đầy thì nên làm luôn trong mùa khô này, vì để qua mùa lũ là rơi vào đúng nhóm dễ gặp chuyện nhất.
Bà con muốn đặt lượt đo cứ bấm 0923.555.530 nói rõ nhà ở xã nào; nếu tuần đó xe có lịch chạy ngang khu vực thì đội ghé luôn, khỏi phải tính tới chuyện đi riêng.
Với nhà chưa từng rút lần nào, lượt đo còn có giá trị lập hồ sơ: ghi lại vị trí nắp thăm, cỡ bể, tình trạng thành bể. Những thông tin ấy dùng được suốt nhiều năm sau, và bà con khỏi phải nhớ mang máng mỗi lần cần gọi.
Nhà nền thấp khu La Hai và các xóm ven sông
Địa hình huyện chia khá rõ thành hai nửa, và cách tính lịch cho mỗi nửa cũng khác nhau hẳn.
Khu vực trung tâm La Hai cũ cùng dải nhà bám hai bên sông Kỳ Lộ là nơi chịu ảnh hưởng rõ nhất của mùa nước. Nhà ở đây nền thường thấp hơn mặt đường đã tôn qua các năm, nên nước từ ngoài vào cũng dễ mà nước trong nhà thoát ra cũng khó.
Ngoài ra, với nhóm này, bên cạnh việc rút bể đúng kỳ còn nên xem lại nắp thăm có đậy kín không. Nắp hở hoặc vỡ mẻ là lối cho nước mặt và rác trôi thẳng vào bể trong lúc ngập, vừa làm bể đầy nhanh vừa mang theo thứ khó phân hủy vào bên trong.
Một chi tiết nữa đáng lưu ý với nhà sát mép sông: sau mỗi trận lũ lớn nên mở nắp thăm nhìn một lượt xem có bùn cát tràn vào không. Bùn cát lọt vào bể chiếm chỗ mà lại không phân hủy được, tích vài mùa là bể mất kha khá dung tích.
Các xóm nằm cao hơn như phía Xuân Lãnh, Phú Mỡ ít chịu chuyện nước dâng hơn, nhưng lại vướng quãng đường xa. Nhóm ấy nên tính lịch theo hướng khác: gom vài nhà làm chung một buổi để chia nhẹ khoản đi lại, chuyện sẽ nói kỹ ở phần chi phí.
Buổi rút bể diễn ra thế nào?
Tới nơi, thợ và chủ nhà thống nhất chỗ đậu xe cùng đường đi của ống. Nắp thăm mở ra, lớp váng nổi được đánh tan trước, rồi hút dần theo từng đợt. Bể để lâu năm bùn đóng chặt thì phải chen các nhịp bơm nước đảo cho khối bùn rã, ống mới xuống tới đáy được.
Buổi làm ở nhà nền thấp có thêm một lưu ý: đội thường kê cao đầu ống dẫn để tránh nước từ sân chảy ngược vào lúc thao tác, nhất là các nhà mặt sân trũng hơn mép đường.
Tới đoạn nghiệm thu, chủ nhà nên đứng cạnh: đội châm nước xem dòng chảy về, đối chiếu mực nước đã hạ đúng mức chưa, soi đèn dọc thành bể xem có chỗ rịn nước hay rễ cây chui vào không. Tờ phiếu cuối buổi biên lượng bùn lấy được và tình trạng bể.
Toàn bộ thứ vét được chở đi bằng xe bồn đậy kín, đưa thẳng về điểm tiếp nhận có phép dành cho nước thải sinh hoạt. Vùng này lấy nước sông làm nguồn sống, chuyện đổ trộm xuống dòng là điều đội không bao giờ làm.
Ba chỗ hay sinh chuyện và cách phân biệt
Bể chứa tới ngưỡng thì cả nhà cùng ì ạch suốt nhiều tuần, khu vệ sinh vương mùi, có khi nghe tiếng ục. Đó là chuyện trang này bàn tới.
Tình huống ngược lại hẳn: mỗi cái bệ giở chứng ngay sau một lượt giật nước, phần còn lại của căn nhà không hề hấn. Chuyện đó nằm ở trang thông bồn cầu tại Đồng Xuân hay bản viết cho toàn tỉnh thông bồn cầu Phú Yên.
Nhóm cuối là chuyện ngoài trời: mặt sân lõm bõm, rãnh với ga dâng lên mỗi lượt mưa. Chuyện đó thuộc về thông cống nghẹt khu vực Đồng Xuân, còn bản viết chung cho tỉnh là thông cống nghẹt Phú Yên. Nói hết những gì bà con đang thấy lúc bấm máy, xe sẽ chất đủ đồ nghề và giải quyết gọn một lượt.
Chi phí gồm mấy khoản, giảm được bằng cách nào?
Đây là điều bà con hỏi trước tiên, và cũng là điều khó đáp qua điện thoại nhất, bởi hai công trình cùng cỡ ở hai nhà có thể lệch nhau rất xa về lượng bùn bên trong.
Ba phần ghép lại thành con số: công vét tính trên lượng bùn có thật, công dàn ống khi miệng hầm cách xa chỗ xe đứng, và tiền đường theo từng xã. Nhà nào xe vào tận sân thì phần giữa coi như không có; nhà nằm sâu trong xóm mới phát sinh, và đội giải thích rõ nó tới từ đâu.
Chuyện tiền đi theo một lối: đo trước, nói số sau, và đã nói thì con số đó theo tới lúc ký nhận. Món nào ngoài phần đã bàn thì phải do bà con yêu cầu, nghe giá riêng rồi mới làm. Lượt xuống đo miễn phí kể cả khi bà con xem xong để đấy.
Muốn nhẹ thì hẹn chung ngày với hàng xóm, tốt nhất là các nhà nằm trên cùng một tuyến đường. Một chuyến xe lo liền mấy công trình thì tiền đường bổ đầu ra ai cũng dễ chịu; riêng Phú Mỡ với Xuân Lãnh thì gần như bắt buộc phải tính kiểu này.
Bốn việc nhỏ dưới đây bà con làm được hết trong buổi sáng trước hôm hẹn, và chúng quyết định buổi làm trôi trong một tiếng hay kéo tới quá trưa.
Việc bà con nên làm trước ngày hẹn. Xác định lại vị trí nắp thăm và cào bỏ lớp đất, lá phủ lên trên, đây là việc rút ngắn buổi làm nhiều nhất. Nhà nào lỡ tráng bê tông kín thì nhớ lại xem hồi trước ống chạy hướng nào để thợ dò cho nhanh.
Việc thứ hai là dọn thoáng đoạn đường ống sẽ đi qua, cất tạm chậu cây và đồ đạc để ngoài sân. Việc thứ ba là buộc chó lại; nghe nhỏ nhặt nhưng đây là thứ hay làm cả buổi phải dừng đi dừng lại.
Việc sau chót: nhà nào đã từng thuê người vét thì nhớ kể lại hồi đó họ làm những gì, cách nay bao lâu. Nghe xong thợ hình dung được nhịp đầy riêng của công trình nhà mình, thứ chẳng công thức chung nào nói thay được.
Hộ dân vùng cao trong huyện thì tính sao?
Các hộ dân ở Phú Mỡ, Xuân Lãnh nằm trên cao nên chuyện nước dâng hầu như không phải nỗi lo. Bù lại, đất vùng này thoát nước tốt, tuyến thấm sau bể làm việc hiệu quả, nên chu kỳ rút giãn ra được so với nhà dưới thấp.
Đúng vì thế mà nhiều hộ gia đình quên hẳn cái công trình chôn dưới sân, tới lúc gọi thì bùn đáy đã kết cứng và buổi làm kéo dài hơn nhiều. Đo một lượt mỗi vài năm là biết chính xác nhịp riêng của nhà mình, chẳng phải phỏng đoán.
Cái vướng của nhóm trên cao chỉ là đường sá. Bà con quanh đó xoay theo lối quen: cử một người đi hỏi giáp vòng xem ai đang cần, biên thành danh sách rồi bấm 0923.555.530 báo gộp, xe lên một chuyến giải quyết trọn cụm.
Hộ gia đình nào có người thân dưới La Hai đang định gọi thợ thì càng nên hỏi ghép chung. Xe đã vào tới huyện thì chạy thêm một quãng lên cụm trên nhẹ hơn nhiều so với đi riêng hẳn một chuyến.
Khu vực tiếp nhận và cách báo địa chỉ
Với yêu cầu hút hầm cầu Đồng Xuân, khách hàng vui lòng cung cấp địa chỉ đang sử dụng, tên đường, thôn hoặc xóm và một mốc dễ nhận biết. Bộ phận tiếp nhận sẽ xác nhận lại khu vực, lối xe vào và thời gian dự kiến trước khi điều phương tiện; bài viết không dùng bảng quy đổi địa danh cũ–mới khi chưa đối chiếu hồ sơ hành chính cụ thể.
Các huyện thị khác trong tỉnh xem trang nào?
Việc căn lịch theo con nước chỉ đúng với dải đất ven sông Kỳ Lộ. Những huyện thị còn lại mang bài toán khác, bảng dưới dẫn tới trang của từng nơi.
| Khu vực | Trang dịch vụ |
|---|---|
| Toàn tỉnh | Hút hầm cầu Phú Yên |
| Đồng Xuân | Hút hầm cầu Đồng Xuân |
| Tuy An | Hút hầm cầu Tuy An |
| Sông Cầu | Hút hầm cầu Sông Cầu |
| Sơn Hòa | Hút hầm cầu tại Sơn Hòa |
| Sông Hinh | Hút hầm cầu Sông Hinh |
| Tuy Hòa | Hút hầm cầu Tuy Hòa |
| Phú Hòa | Dịch vụ hút hầm cầu Phú Hòa |
| Tây Hòa | Hút hầm cầu Tây Hòa |
| Đông Hòa | Hút hầm cầu Đông Hòa |
Giải đáp cho bà con vùng lũ
Vì sao mùa lũ bồn cầu hay dội không xuống?
Nước lũ đẩy mạch ngầm quanh nhà dâng lên, tuyến thấm phía sau công trình vì thế bị khóa, nước bên trong không có lối ra nên dồn ngược lên đường ống. Công trình đã đầy sẵn thì tình cảnh nặng hơn nhiều; ngược lại nơi vừa vét xong vẫn giữ được khoảng trống để đệm, và phần lớn nhà qua mùa nước êm xuôi.
Nên rút bể vào tháng nào thì hợp lý nhất?
Chọn các tháng khô ráo trước mùa mưa lũ, khi đường vào ráo và lịch đội còn thong thả. Để tới sau lũ thì cả huyện cùng gọi một lúc, nhà nào gọi sau phải chờ hàng tuần liền.
Nhà tôi mấy năm chưa rút, có phải làm ngay không?
Chưa chắc, phải đo mực bùn mới biết. Lượt đo không mất tiền và chỉ vài phút; còn nhiều dung tích trống thì bà con cứ để năm sau, gần đầy thì nên làm luôn trong mùa khô này.
Nắp thăm vỡ mẻ có ảnh hưởng gì trong mùa nước?
Có, nắp hở là lối cho nước mặt và rác trôi thẳng vào bể lúc ngập, khiến bể đầy nhanh và mang theo thứ khó phân hủy vào trong. Đây là chi tiết nên sửa ngay khi phát hiện, chi phí không đáng bao nhiêu.
Bể vừa rút xong mà lũ về sớm thì có sao không?
Ít khả năng gặp chuyện hơn hẳn, vì phần dung tích trống đóng vai trò đệm khi nước ngầm dâng. Không có gì bảo đảm tuyệt đối trước một trận lũ lớn, nhưng nhà đã rút trước bao giờ cũng nhẹ hơn nhà để bể đầy qua mùa.
Sau lũ nước rút rồi mới gọi có được không?
Được và đội vẫn nhận, chỉ là thời điểm ấy lịch rất dày nên phải chờ. Bà con gọi càng sớm càng dễ có chỗ, và nên chuẩn bị sẵn thông tin lối vào vì đường sau lũ thường xấu hơn ngày thường.
Giá hút hầm cầu Đồng Xuân ở các xã xa tính thế nào?
Vẫn ba khoản như nhau, riêng phần đi lại thì cao hơn do quãng xa và được ghi thành dòng riêng. Rủ vài nhà cùng xóm làm chung một buổi là cách kéo khoản này xuống rõ rệt, nhất là với Phú Mỡ và Xuân Lãnh.
Bao lâu nên đo lại một lần?
Gia đình bốn năm miệng ăn dùng công trình cỡ phổ thông thì tầm ba tới năm năm, nhà đông người hay kèm hàng quán phải rút ngắn lại. Tờ phiếu biên lượng bùn lần này chính là mốc riêng của nhà mình, đáng tin hơn mọi con số chung.
Đô Thị Xanh với vùng ven sông Kỳ Lộ
Bà con Đồng Xuân bấm 0923.555.530 là gọi được cả ba việc quen thuộc: rút bể, khơi cống, gỡ bồn cầu. Đợt trước mùa mưa hằng năm là cao điểm của đội ở huyện này, nên bà con muốn chọn ngày đẹp thì nên đăng ký từ giữa mùa khô.
Nghề này có một điều bà con vùng lũ dạy lại chúng tôi: thứ gì chuẩn bị được trước mùa nước thì đừng để tới lúc nước lên mới lo.
Xe tuần nào vào xã nào đều thông báo ở Facebook Đô Thị Xanh tại Phú Yên. Ngó qua rồi bà con bấm 0923.555.530 đăng ký nguyên cụm xóm, đi gộp như vậy thì tiền đường nhà nào cũng bớt hẳn.
