Có một chuyện làm bà con khu La Hai bực nhất: bồn cầu tự nhiên dâng nước lên, có khi trào cả ra nền, mà rõ ràng chẳng ai làm rơi gì xuống đó. Gọi thợ tới thông thì được vài hôm, mưa xuống lại y như cũ. Nguyên do là thứ đang trào ngược chưa chắc bắt nguồn từ trong ống nhà mình. Muốn biết chắc, bấm 0923.555.530, Đô Thị Xanh xuống xem rồi nói bà con nghe vấn đề nằm ở đâu.
Trả lời nhanh: Nhà nền thấp quanh La Hai thường xuyên bị nước đẩy ngược lên bệ, và đó chưa chắc đã là nghẹt. Mỗi ca thông bồn cầu Đồng Xuân đều được phân định trước xem thuộc nghẹt thật hay hiện tượng trào ngược theo mùa nước rồi mới chọn hướng xử lý, phục vụ bà con trên đất huyện Đồng Xuân ngày trước. Bấm 0923.555.530 để hẹn.
Nghẹt thật hay nước dâng ngược: nhìn vào đâu?
Ba dấu hiệu dưới đây xem trong vài phút là ra, không cần dụng cụ gì, và kết quả đủ để bà con biết mình nên gọi thứ nào.
Dấu hiệu tách bạch nhất là thời tiết. Trời ráo mấy hôm liền mà bồn cầu vẫn dội không xuống thì trong ống có thứ chắn thật. Ngược lại, ngày thường vẫn êm, chỉ trở chứng đúng lúc mưa lớn hoặc mực nước sông lên thì nguyên nhân nằm ngoài phạm vi cái bệ.
Phân biệt được hai chuyện này là kỹ năng đáng giá nhất cho nhà vùng trũng, bởi nó quyết định bà con gọi đúng thứ cần gọi ngay từ cuộc điện thoại đầu tiên.
Dấu hiệu thứ hai là các miệng thoát khác. Chỉ mình bồn cầu có vấn đề, chậu rửa và thoát sàn vẫn chảy tốt thì khoanh vùng được ngay tại bệ. Còn cả nhà cùng dâng, thoát sàn ọc lên theo, thì cả hệ thống đang chịu áp lực từ bên ngoài.
Dấu hiệu thứ ba là hàng xóm. Cả xóm cùng bị trong một buổi chiều mưa thì gần như chắc chắn không phải chuyện của riêng nhà ai. Ba dấu hiệu này bà con tự xem trong vài phút, và kết quả chính là thứ nên đọc cho người trực máy khi gọi.
Vì sao nhà nền thấp hay gặp cảnh này?
Câu trả lời nằm ở tương quan cao thấp giữa nền nhà và mực nước bên ngoài, thứ đã đổi khác qua nhiều năm mà ít ai để ý.
Nhà quanh khu La Hai và các xóm bám sông phần lớn xây từ trước, nền chỉ nhỉnh hơn mặt vườn một chút và sau nhiều đợt tôn đường thì hóa ra thấp hơn cả mặt đường. Khi nước ngoài dâng cao hơn nền nhà, hệ thoát trở thành đường dẫn hai chiều.
Bên cạnh đó còn phần chôn dưới sân: mạch ngầm dâng theo mùa lũ khóa mất tuyến thấm phía sau, thứ bên trong không đi đâu được nên đùn ngược vào đường ống. Hai luồng áp lực từ hai hướng gặp nhau, mà chỗ yếu nhất của cả hệ thống lại chính là bệ sứ trong nhà tắm.
Do đó, hiểu điều này để đặt kỳ vọng cho đúng: thông ống trong tình huống này không giải quyết được gì, vì ống có bị bít đâu. Thứ cần làm là chặn dòng ngược và giảm áp cho bể, hai việc khác hẳn nhau về bản chất.
Xử lý theo từng nguyên nhân đã xác định
Ba nhóm nguyên nhân, ba hướng đi khác hẳn nhau, và chọn đúng hướng quan trọng hơn nhiều so với việc thợ giỏi tay tới đâu.
Xác định đúng là nghẹt thật thì mọi thứ quay về lối làm quen thuộc. Dây dò thả xuống cho biết vật kẹt nằm sâu chừng nào, rắn hay mềm; theo đó mà chọn kìm gắp, lò xo quay tay hoặc lò xo máy. Riêng lòng ống bám cặn nhiều năm thì phải tới máy phun áp lực cỡ nhỏ.
Trong khi đó, nếu là trào ngược, hướng xử lý chuyển sang chỗ khác: lắp van một chiều trên tuyến để nước ra được mà không vào được, kèm hố thăm để kiểm tra vì rác kẹt vào van là van mất tác dụng. Nhà bị nhẹ hơn thì nâng gờ chắn tại các lối nước hay tràn vào cũng đủ.
Còn khi nguyên nhân nằm ở bể đã đầy làm giảm mất phần dung tích đệm, việc cần làm là rút bể trong mùa khô chứ không phải động vào bệ. Kỹ thuật viên nói rõ nhà bạn thuộc nhóm nào, kể cả khi câu trả lời là chưa cần làm gì tại đây.
Trong lúc nước còn cao thì làm gì?
Mấy việc dưới đây bà con làm được ngay bằng thứ có sẵn trong nhà, mục đích chỉ là cầm cự cho qua đợt nước chứ chưa phải xử lý gốc.
Việc đầu tiên là ngừng xả nước xuống hệ thống, gồm cả bồn cầu lẫn chậu rửa, để không đổ thêm vào một đường ống vốn đã không thoát được. Khóa van cấp vào két nếu nhà đông người, tránh ai đó lỡ tay giật nước.
Việc thứ hai là chèn tạm miệng bồn cầu bằng một túi nilon dày nhồi giẻ, hoặc đơn giản là đặt vật nặng lên nắp đã đóng. Cách này không sang trọng gì nhưng cản được phần lớn tình huống nước đẩy ngược tràn ra nền nhà.
Đừng gọi thợ trong lúc nước còn cao, vì không ai vào được và cũng chẳng thao tác gì nổi trên nền ngập. Cứ chờ nước rút rồi bấm 0923.555.530, đội sẽ xếp lịch theo tuyến chạy trong tuần.
Việc thứ ba là kê cao đồ đạc trong khu vệ sinh và dọn thoáng lối đi, chuẩn bị sẵn cho lúc nước rút còn dọn dẹp. Sau khi nước xuống, dội xả vài lượt cho sạch tuyến rồi mới dùng lại bình thường; thấy vẫn ì ạch thì gọi 0923.555.530 để đội xuống soi.
Sau mùa nước, việc gì nên làm ngay?
Nước rút rồi mới là lúc làm được việc, và có mấy thứ nên kiểm ngay trong tuần đầu thay vì để tới mùa sau.
Trước hết nhấc nắp thăm lên soi xem bùn cát có lọt vào trong không. Thứ ấy nằm lại chiếm chỗ mà chẳng bao giờ tiêu đi, dồn qua dăm mùa là công trình hụt mất kha khá sức chứa trong khi chủ nhà chẳng hay.
Ngoài ra, việc thứ hai là kiểm tra nắp thăm và các nắp ga có còn nguyên vẹn không, vì nước lũ hay cuốn mất hoặc làm nứt mẻ. Nắp hở là lối cho rác và bùn trôi thẳng vào bên trong ở những mùa sau.
Thứ ba là dội xả mạnh vài lượt cho toàn bộ hệ thống, sau đó theo dõi tốc độ rút trong một tuần. Còn ì ạch sau khi mọi thứ đã khô ráo nghĩa là có phần cần xử lý thật, và lúc đó gọi thợ mới đúng thời điểm.
Ba chỗ có thể hỏng, mỗi chỗ một hướng đi
Trời khô ráo mấy hôm liền, các lối thoát khác chảy bình thường, mà riêng bệ sứ giở chứng sau một lượt giật nước, thì đúng là phạm vi trang này.
Khắp nhà thoát chậm dai dẳng nhiều tuần, mùi vương quanh khu vệ sinh, thì nguồn cơn nằm dưới sân: mời xem hút hầm cầu tại Đồng Xuân hoặc trang chung của tỉnh hút hầm cầu Phú Yên.
Mặt sân lõm bõm, rãnh với ga dâng ứ sau mưa hoặc sau lũ, thì phần phải động tới nằm ngoài trời: thông cống nghẹt khu vực Đồng Xuân dành riêng cho chuyện đó, muốn nhìn rộng thì có thông cống nghẹt Phú Yên. Ở đây một nhà dính cả ba loại cùng lúc là bình thường, nên bà con kể hết cho đội nghe.
Chi phí và những trường hợp không tính tiền
Chuyện tiền chỉ bàn tới khi đã nắm chắc căn nguyên, bởi có vậy con số mới khớp với khối lượng việc thật sự phải làm.
Việc gỡ ngay tại bệ tính theo mức khó tìm ra lúc chẩn đoán, cộng tiền đường theo từng xã. Còn phương án chống dòng ngược thì tùy cách chọn: đắp gờ chắn nằm nhóm rẻ nhất, gắn van kèm hố thăm ở nhóm giữa, và khoản nào cũng được đọc rõ trước lúc động tay.
Bà con không mất đồng nào trong hai tình huống: xem hiện trạng xong thấy chưa muốn làm, hoặc hóa ra vấn đề nằm ngoài phạm vi cái bệ nên kỹ thuật viên chỉ giải thích rồi hướng dẫn hướng xử lý đúng. Việc đội nói thật rằng chưa cần động tới bồn cầu là chuyện bình thường ở vùng này.
Vừa dứt lũ là mùa bận nhất trong năm, lịch kín liên tục. Dăm nhà chung xóm hẹn gộp một buổi vẫn là lối vừa nhanh vừa đỡ tốn, và với Phú Mỡ hay Xuân Lãnh thì gần như bắt buộc.
Nếp dùng giúp nhà đỡ gặp chuyện. Ba nếp nên tập trong nhà: để một sọt rác có nắp ngay cạnh bệ rồi bỏ vào đó mọi thứ không phải giấy vệ sinh; mỗi lần giật thì cho nước chảy hết két chứ đừng nhấn nửa chừng; và dứt khoát loại khăn giấy ướt ra khỏi danh sách được xả, mặc kệ bao bì ghi gì.
Riêng với nhà vùng lũ, thêm một nếp nữa: trước mùa nước thì kiểm tra nắp thăm bể và các nắp ga xem còn kín không, đồng thời chuẩn bị sẵn túi chèn miệng bồn để dùng khi cần. Chuẩn bị lúc trời còn ráo thì nhàn, chứ tới lúc nước lên thì chẳng ai xoay xở kịp.
Nhà có ông bà hoặc con nhỏ thì để mắt thêm tới nhóm đồ vật đặc thù: mảnh khăn lau, vỉ thuốc, món đồ chơi cầm tay. Dọn gọn chỗ để đồ trong khu vệ sinh là cách phòng chẳng tốn gì mà thấy hiệu quả liền.
Hộ dân xây nhà mới hoặc nâng nền nên biết gì?
Nhiều hộ dân trong huyện đang dần nâng nền hoặc xây lại nhà cho cao hơn mức nước từng lên. Đây là dịp hiếm để làm luôn mấy thứ mà sau này rất khó sửa: đặt lại độ dốc đường ống cho chuẩn, bố trí hố ga ở chỗ mở nắp được dễ dàng, và chừa sẵn vị trí lắp van một chiều.
Điểm thứ hai đáng tính từ đầu là cao độ của bể tự hoại so với mặt nước từng ngập. Bể đặt quá thấp thì mùa nào cũng chịu áp lực từ nước ngầm, còn nâng lên được một chút thì cả hệ nhẹ đi thấy rõ suốt nhiều năm sau.
Hộ gia đình nào đang có bản vẽ hoặc sắp gọi thợ hồ thì cứ bấm 0923.555.530 nhờ kỹ thuật viên xem giúp phần thoát nước, việc này không tính tiền. Mươi phút trao đổi lúc mọi thứ còn trên giấy tiết kiệm hơn hẳn công sửa chữa về sau.
Điều cuối cùng nên làm khi nhà vừa xây xong: chụp một tấm ảnh vị trí nắp thăm và ghi kích thước bể vào tờ giấy cất trong tủ. Dăm năm nữa cần rút, bà con khỏi phải đứng nhìn cái sân đã tráng phẳng mà đoán.
Khu vực tiếp nhận và cách báo địa chỉ
Với yêu cầu thông bồn cầu Đồng Xuân, khách hàng vui lòng cung cấp địa chỉ đang sử dụng, tên đường, thôn hoặc xóm và một mốc dễ nhận biết. Bộ phận tiếp nhận sẽ xác nhận lại khu vực, lối xe vào và thời gian dự kiến trước khi điều phương tiện; bài viết không dùng bảng quy đổi địa danh cũ–mới khi chưa đối chiếu hồ sơ hành chính cụ thể.
Bà con vùng ven sông hay hỏi
Bồn cầu tự dâng nước lên khi trời mưa là bị gì?
Đó thường không phải nghẹt mà là nước từ ngoài dâng ngược vào hệ thoát, hoặc bể tự hoại không thoát ra được vì đất xung quanh đã no nước. Thông ống trong tình huống này chẳng giải quyết được gì, việc cần làm là chặn dòng ngược và giảm áp cho bể.
Đang ngập mà nước trào ra nền thì chặn tạm kiểu nào?
Ngừng xả mọi thứ xuống hệ thống, sau đó chèn miệng bồn bằng túi nilon dày nhồi giẻ hoặc đặt vật nặng lên nắp đã đóng. Cách này thô sơ nhưng cản được phần lớn tình huống nước đẩy ngược tràn ra nền nhà.
Van một chiều có ngăn được nước lũ không?
Ngăn được nước dâng từ từ qua đường ống, còn lũ tràn bờ ngập cả nền thì không phương án dân dụng nào cản nổi. Van vẫn đáng lắp vì phần lớn ca trào ngược trong năm là nước dâng theo mưa chứ không phải trận lũ lớn.
Vì sao thông xong vài hôm lại bị lại?
Rất có thể lần trước xử lý nhầm chỗ: ống vốn không bị bít nên thông xong chẳng thay đổi gì, mưa xuống là hiện tượng quay lại. Cách phân biệt là xem trời ráo mấy hôm liền mà vẫn ì ạch hay không.
Nhà tôi và cả xóm cùng bị một lúc thì sao?
Đó là dấu hiệu rõ nhất cho thấy vấn đề nằm ở tuyến chung chứ không phải trong nhà ai. Trường hợp này các hộ nên bàn nhau xử lý đoạn chung một lượt, còn phần chống dòng ngược thì mỗi nhà tự làm cho phần của mình.
Sau lũ nên kiểm tra những gì trước khi dùng lại?
Mở nắp thăm bể xem có bùn cát tràn vào không, ngó lại các nắp ga còn nguyên vẹn không, rồi dội xả mạnh vài lượt cho sạch tuyến. Theo dõi tốc độ rút một tuần, còn ì ạch khi mọi thứ đã khô ráo thì mới cần gọi thợ.
Giá thông bồn cầu Đồng Xuân cho ca trào ngược tính sao?
Tính theo phương án được chọn sau khi xem hiện trạng: nâng gờ chắn thuộc nhóm nhẹ, lắp van kèm hố thăm ở nhóm giữa, mọi khoản đọc rõ trước khi làm. Nếu hóa ra vấn đề nằm ngoài phạm vi cái bệ thì buổi xem đó không tính tiền.
Nên rút bể trước hay lắp van trước?
Nếu bể đã gần đầy thì rút trước, vì phần dung tích trống chính là thứ đệm cho cả hệ khi nước ngầm dâng. Bể còn nhiều chỗ mà vẫn bị dội ngược thì mới tính tới van; kỹ thuật viên đo mực bùn rồi sẽ nói bà con nên làm cái nào trước.
Nơi khác trong tỉnh thì xem trang nào?
Hiện tượng nước đẩy ngược theo mùa chỉ phổ biến ở dải đất ven sông Kỳ Lộ. Các địa bàn còn lại mang đặc thù của riêng họ, bảng dưới dẫn tới từng trang.
| Khu vực | Trang dịch vụ |
|---|---|
| Toàn tỉnh | Thông bồn cầu Phú Yên |
| Đồng Xuân | Thông bồn cầu Đồng Xuân |
| Tuy An | Thông bồn cầu Tuy An |
| Sông Cầu | Thông bồn cầu Sông Cầu |
| Sơn Hòa | Thông bồn cầu tại Sơn Hòa |
| Sông Hinh | Thông bồn cầu Sông Hinh |
| Tuy Hòa | Thông bồn cầu Tuy Hòa |
| Phú Hòa | Dịch vụ thông bồn cầu Phú Hòa |
| Tây Hòa | Thông bồn cầu Tây Hòa |
| Đông Hòa | Thông bồn cầu Đông Hòa |
Đô Thị Xanh với bà con Đồng Xuân
Một số máy 0923.555.530 lo được cả ba việc trong huyện: gỡ bồn cầu, khơi cống, rút bể. Riêng mảng bồn cầu ở vùng này, bước phân định nghẹt thật hay trào ngược luôn đi trước mọi thao tác, bởi không ít ca kết thúc ngay tại bước ấy.
Cám dỗ của nghề là cứ thông đại rồi thu tiền, khách vẫn thấy nước rút nên vẫn vui. Chúng tôi chọn nói rằng ống nhà mình không nghẹt, dù câu đó khiến buổi hôm ấy chẳng ai trả công.
Hành trình xe từng tuần được đăng ở Facebook Đô Thị Xanh Phú Yên. Bà con muốn biết thứ chôn dưới nền nhà mình hoạt động ra sao thì xem qua tài liệu bể tự hoại; xem qua là sáng ra vì sao hễ con nước lên thì bệ sứ trong nhà lại trở chứng.
