Thông cống nghẹt TPHCM, xác định đúng điểm tắc mới làm

Đứng đầu danh sách là dầu mỡ từ bếp hàng quán. Mỡ nóng ở dạng lỏng nên chảy êm, nhưng đi được vài mét thì nguội và bám vào thành ống, dày dần theo từng ngày, giữ lại vụn thức ăn cùng cặn xà phòng. Sau vài tháng, lòng ống chỉ còn một lỗ nhỏ giữa lớp mảng, nước vẫn qua được nhưng chậm. Đó là lý do quán ăn hay bị bít đột ngột dù trước đó vẫn dùng bình thường: lớp mảng đã dày sẵn, chỉ cần một mẩu xương hoặc miếng giẻ lau chèn vào là bịt kín hẳn, thường rơi đúng giờ cao điểm.

Lý do thứ hai là tuyến ống dùng chung của các căn nhà ngăn nhiều phòng cho thuê. Phần lớn được đấu một tuyến chạy dọc hành lang rồi đổ ra hố ga cuối dãy, nghĩa là phòng nào đổ dầu ăn thừa hay để tóc trôi xuống nhiều đều ảnh hưởng tới các phòng phía sau. Biểu hiện đặc trưng là phòng cuối bị trước vì nước từ tất cả các phòng dồn về đó. Người thuê phòng cuối hay bị quy trách nhiệm, trong khi nguyên nhân nằm rải rác dọc tuyến chứ không tập trung ở một phòng nào.

Lý do thứ ba là hố ga ứ cặn. Nhà phố cũ trong các hẻm nội thành nhiều nơi có hố ga xây từ lâu, nắp bị lát gạch hoặc đổ xi măng phủ lên, cả chục năm không ai mở ra vớt. Cặn lắng đầy tới miệng ống thì cả tuyến phía trên thoát chậm theo, mà làm sạch riêng từng đoạn ống trong nhà thì không ăn thua. Trường hợp này phải nạo hút hố ga, không có cách nào khác, và đội nói thẳng ngay từ lúc khảo sát thay vì nhận ca rồi xử lý đi xử lý lại.

Lý do thứ tư là hiện trạng ống không còn khớp với bản vẽ ban đầu. Nhà trong thành phố sửa nhiều lần, cơi nới thêm phòng, đấu nối thêm nhánh bếp hoặc khu giặt vào tuyến cũ. Có đoạn bị võng vì nền lún, có đoạn bị gãy khi đổ sân, có đoạn đấu ngược dốc. Ống võng thì đọng nước và giữ cặn, làm sạch bao nhiêu lần cũng tái diễn, việc cần làm là sửa đúng đoạn đó. Camera đưa vào từ điểm gần nhất cho thấy chỗ hẹp, chỗ gãy hay đoạn đọng, quý khách nhìn màn hình cùng nên không phải tin suông.

Lý do thứ năm là địa hình và triều cường. Các khu ven kênh rạch cùng vùng trũng phía nam thành phố có cao độ nền thấp, khi triều lên hoặc mưa lớn kéo dài thì tuyến thoát chung của khu vực đã đầy, nước trong nhà không có chỗ để thoát ra. Hiện tượng này dễ bị nhầm với nghẹt trong nhà, nhưng cách phân biệt khá đơn giản: nếu tình trạng chỉ xuất hiện đúng vào lúc triều lên hoặc sau mưa rồi tự hết, phần lớn là do tuyến chung chứ không phải đường ống riêng của công trình.

Hàng quán là nhóm gọi nhiều nhất, và cũng là nhóm nên chuyển sang lịch định kỳ sớm nhất. Bếp chạy hai ba ca một ngày thì lượng mỡ đổ xuống ống lớn hơn hẳn bếp gia đình, một bể tách mỡ không được vớt đều thì đầy rồi mỡ tràn qua, tình trạng quay lại như cũ. Đội thường đề nghị gộp việc vớt bể tách mỡ vào lịch dọn vệ sinh hằng tuần và đặt lịch làm sạch tuyến bếp theo mốc, thay vì chờ tới lúc ứ hẳn giữa giờ bán rồi gọi gấp.

Nhà ngăn phòng cho thuê thì bài toán là tuyến chung. Xử lý từng phòng theo lối chữa cháy vừa tốn nhiều lần gọi vừa không giải quyết được gốc, vì cặn nằm rải dọc hành lang chứ không tập trung ở một điểm. Cách bền hơn là chủ nhà đặt một buổi cho đội chạy hết tuyến rồi nạo luôn hố ga cuối dãy, chi phí chia trên cả dãy thường nhẹ hơn cộng dồn nhiều lần gọi lẻ. Kèm theo đó là một tấm lưới chắn rác ở mỗi cống sàn và một hộp gom mỡ nhỏ ở khu bếp chung.

Nhà phố trong các hẻm nội thành thường có tuyến ống ngắn nhưng đã qua nhiều lần sửa chữa. Chủ nhà mua lại của chủ trước, không ai giữ sơ đồ ống, nhánh bếp và nhánh khu giặt đấu thêm về sau nên hiện trạng không còn khớp bản vẽ. Với nhóm này, camera là thứ tiết kiệm tiền chứ không phải khoản phát sinh, vì nó tránh được chuyện đục nền hoặc tháo thiết bị khi chưa cần thiết. Thiết bị lại gọn nhẹ nên kỹ thuật viên mang vào tận nơi bằng xe máy, hẻm nhỏ không phải trở ngại.

Khối nhà nhiều hộ và các khu dân cư có hố ga trung gian trong sân chung cần một cách làm khác: làm sạch theo từng đoạn giữa hai hố ga, kiểm tra dòng chảy xong mới chuyển sang đoạn kế. Cách này chậm hơn nhưng tìm được đúng chỗ hẹp thay vì xử lý qua loa cả tuyến. Nhóm này thường cần biên bản và hóa đơn cho hồ sơ nội bộ, chỉ cần báo lúc đặt lịch để bộ phận hành chính chuẩn bị kèm theo ca.

Việc đầu tiên là mô tả cho đúng. Nói rõ thiết bị nào bị, bị từ khi nào và có kèm mùi hay tiếng gì không, chỉ cần vài câu ngắn dạng bồn rửa chén không xuống ba hôm nay còn cống sàn vẫn thoát. Thông tin đó giúp tổng đài đoán trước nhóm nguyên nhân và chuẩn bị đúng thiết bị ngay chuyến đi đầu. Ngược lại, mô tả chung chung dạng nhà bị nghẹt thì kỹ thuật viên tới nơi mới biết cần máy gì, mất thêm một lượt đi lại của cả hai bên.

Điều thứ hai là phân biệt ba việc hay bị gọi chung một tên. Nước dâng ở bồn cầu mà lavabo và cống sàn vẫn xuống tốt thì đó là việc của thông bồn cầu, xử lý gọn tại chỗ. Mọi thiết bị cùng chậm, mùi nặng bốc lên nhiều điểm, hố ga sủi bọt thì gốc nằm ở hầm chứa đã đầy, phải gọi hút hầm cầu. Còn khi bồn cầu vẫn rút bình thường mà cống sàn, bồn rửa và khu giặt bị chậm thì đúng là nghẽn đường ống thoát nước sinh hoạt, thuộc phạm vi thông cống nghẹt TPHCM.

Điều thứ ba là hiểu mình đang trả tiền cho phần việc gì. Đường ống trong nhà chỉ là chặng đầu của nước thải sinh hoạt, sau đó nước còn qua hố ga rồi mới ra tuyến chung của khu vực. Làm sạch mỗi đoạn trong nhà mà bỏ qua hố ga đã đầy thì chỉ được vài tuần. Đây cũng là lý do đội luôn mở nắp hố ga xem trước khi báo giá, và vì sao rác vớt lên phải mang đi chứ không đổ xuống miệng cống ngoài đường, làm vậy chỉ dời chỗ tắc sang khu khác.

Có một nhóm tình huống đội thường khuyên quý khách tự thử trước cho đỡ tốn công gọi. Búi tóc ngay miệng cống sàn hoặc rổ chắn rác đầy thì tự vớt là xong, nút cao su ở bồn rửa bị kẹt cũng vậy. Ngược lại, khi nước trồi lên từ chỗ khác trong nhà, khi có mùi nặng kèm theo, hoặc khi đã đổ hóa chất mà không ăn thua, tự làm dễ đẩy vấn đề đi xa hơn. Nếu đã lỡ đổ hóa chất mạnh thì nói rõ ngay khi kỹ thuật viên tới để họ thao tác an toàn.

Cuối cùng là khâu nghiệm thu. Quý khách nên tự xả thử vài lượt ở tất cả thiết bị từng bị chậm trước khi đội rời đi, kể cả những chỗ ban đầu còn tốt, vì làm sạch một đoạn đôi khi đẩy cặn dồn sang nhánh khác. Muốn chắc thì yêu cầu soi camera lại để nhìn lòng ống trước và sau; đội nói trước ca nào cần và ca nào không để quý khách khỏi trả phần không dùng tới. Có gì bất thường trong những ngày sau, xin gọi 0923.555.530 để đội quay lại kiểm tra.