Nạo vét hố ga Thủ Dầu Một, hết ngập sân sau mưa

Điều thứ nhất thuộc về bản chất cái hố ga. Người ta xây nó làm chỗ hãm dòng có chủ ý, chứ không phải một khúc ống. Nước từ trong nhà ra tới đây thì chậm lại, cát cùng cặn nặng rơi xuống đáy.

Nghĩa là hố ga sinh ra để bẩn, và nó chạy tốt đúng chừng nào bên dưới còn khoảng trống. Phần lắng dâng gần bằng cao độ đáy ống ra thì nước hết thời gian để lắng, nhịp rút chậm hẳn.

Điều thứ hai là chuyện cải tạo nhà. Nhà phố ở khu Phú Cường, Chánh Nghĩa, Phú Thọ hầu hết đã qua vài đợt sửa: lát đá sân sau, đổ thêm bệ rửa, mở rộng bếp ra phía sau.

Nắp hố ga khi đó nằm giữa chỗ vướng nên thợ hồ lát gạch phủ lên cho phẳng, coi như xong. Mười năm sau không ai còn nhớ hố nằm chỗ nào, mà bùn thì vẫn lắng đều đặn mỗi ngày.

Điều thứ ba là ngập cục bộ ở mặt tiền. Nhiều căn có nền thấp hơn vỉa hè nên nước mưa trên vỉa hè chảy dồn vào miệng thu trước cửa rồi xuống hố ga của chính căn nhà đó.

Hố còn trống thì không sao. Hố đã đầy hai phần ba thì chỉ một cơn mưa chiều là nước dội ngược lên bậc tam cấp, tràn vào chỗ để hàng. Chủ tiệm hay nghĩ do cống ngoài đường quá tải.

Điều thứ tư đến từ nhóm công trình có bếp. Căn tin trường học, bếp ăn ca của cơ quan, quán cà phê và mặt bằng bán đồ ăn dọc đại lộ Bình Dương đều đổ nước rửa chảo rửa tô ra tuyến chung.

Mỡ nóng đi được một đoạn thì nguội, gặp mặt nước tĩnh trong hố ga là nổi lên đóng thành lớp trắng ngà dày và dai. Lớp đó vừa chiếm chỗ vừa giữ lá cây, muốn sạch phải phá nó ra rồi mới vét.

Điều thứ năm nằm ở tuổi của chính cái hố. Hố ga ở khu trung tâm phần lớn xây bằng gạch, đáy không tô kỹ, mạch vữa mục dần sau mấy chục năm ngâm nước thải.

Cát mịn từ nền theo mạch hở ngấm vào, cộng thêm lá cây trên vỉa hè cuốn xuống miệng thu mỗi mùa gió. Hai nguồn đó không đến từ trong nhà, nên chủ nhà dùng nước rất ít vẫn thấy hố đầy nhanh.

Đông nhất vẫn là nhà phố mặt tiền khu trung tâm, tầng trệt bán hàng còn phía trên để ở. Cái khó của nhóm này không nằm ở khối bùn mà nằm ở chỗ đứng.

Vỉa hè bề ngang hẹp, quanh đó lại nhiều tuyến một chiều, giờ đông xe thì chẳng dừng lâu được. Đội gỡ bằng cách ước trước quãng phải kéo ống, nhắm khung giờ thưa người, dựng rào quanh miệng hố và dọn gọn ngay sau khi xong.

Với những căn có nền thấp hơn vỉa hè, thợ luôn khuyên vét trước mùa mưa thay vì đợi tới lúc nước tràn vào chỗ để hàng. Chi phí lúc đó chỉ là một ca bình thường, còn đợi ngập thì mất thêm cả buổi bán.

Nhóm thứ hai là hộ gia đình trong các khu dân cư mới phía Chánh Hiệp, Định Hòa và Phú Mỹ, và nhóm này gặp chuyện hơi ngược. Nhà xây gần đây, hố ga còn mới, chưa ai mở lần nào nên nghĩ chẳng có gì phải lo.

Thực tế hố ga của nhà mới thường đầy cát và vữa rơi vãi từ thời điểm thi công, cộng thêm đất cát theo nước mưa chảy vào trong vài mùa đầu. Với nhóm này thợ hay chỉ mở nắp kiểm tra, đo lớp lắng rồi hẹn mốc theo dõi chứ chưa cần vét.

Nhóm thứ ba là trường học, phòng khám và cơ quan có bếp ăn ca. Lượng nước rửa lớn dồn vào vài khung giờ cố định, nên hố ga cuối tuyến bếp luôn có lớp mỡ đóng bánh trên mặt.

Với nhóm này đội mặc định đề xuất làm vào ngày nghỉ hoặc ngoài giờ, quây kín khu vực, bật quạt hút để mùi không lan vào hành lang. Cơ sở nào phải lưu biên bản hoặc hình chụp trước sau cho hồ sơ nội bộ thì nêu ngay từ lúc hẹn.

Nhóm thứ tư là tòa văn phòng và chung cư nhỏ, loại công trình có nhiều người cùng đứng tên sử dụng. Hố ga ở đây nằm dưới bãi xe hoặc lối đi bên hông, đi thành cụm ba bốn cái nối tiếp. Bản vẽ tuyến ống thì hầu như chẳng còn ai lưu.

Vấn đề lớn nhất là đầu mối: mỗi mặt bằng tự gọi thợ riêng thì không ai nhìn được cả tuyến, hố cuối cùng vẫn đầy nguyên. Cách gọn hơn là ban quản lý đặt một lịch chung, vét lần lượt từ hố trong ra hố ngoài, rồi ghi kết quả vào sổ vận hành.

Câu đầu tiên nên hỏi: đơn vị căn cứ vào đâu để ra khối lượng. Bên nghiêm túc sẽ vén nắp, đặt thước lấy chiều sâu lòng hố lẫn bề dày phần lắng, sau đó rà cả tuyến nhà xem có mấy hố. Họ còn đối chiếu cao độ đáy ống ra với mặt trầm tích trước khi phát giá.

Bên chỉ liếc qua miệng hố đã phán ngay một mức thì hoặc đang phỏng đoán, hoặc đang thủ đường phát sinh lúc làm dở dang. Hai lối làm ấy chênh nhau không phải ở buổi hôm đó, mà ở chỗ tới tháng thứ hai bạn có phải nhấc máy lần nữa hay không.

Câu thứ hai là hỏi rõ sẽ vét tới đáy hay chỉ rút phần nước phía trên. Đây là điểm hay bị làm ẩu nhất trong nghề, vì rút nước mặt thì nhanh và nhìn từ trên xuống thấy hố cạn hẳn.

Thứ chiếm chỗ thật sự là khối trầm tích đặc quánh nằm dưới đáy. Bỏ lại nguyên đó thì sức chứa của hố chẳng nhích lên bao nhiêu, mưa dăm trận sân lại đọng y cũ. Hãy đòi thợ soi đáy hố cho bạn nhìn lúc sắp xong, đồng thời cạo hết bốn mặt thành chứ đừng chỉ moi giữa lòng.

Câu thứ ba mới là câu nặng ký nhất: đơn vị bảo vệ người thợ ra sao. Lòng hố sâu vốn kín gió, khí sinh từ khối trầm tích phân hủy cứ dồn lại tháng này qua tháng khác. Nồng độ ấy hạ gục một người khỏe mạnh chỉ trong dăm nhịp thở.

Không ít vụ việc thương tâm bắt đầu từ người thứ hai lao xuống ứng cứu. Bốn bước tối thiểu phải có: vén nắp cho hố thoáng một lúc, chạy quạt đẩy hơi độc ra ngoài, cầm máy đo, rồi thợ mới xuống với đai và dây. Trên bờ giữ một người quan sát liên tục cho tới lúc thu dọn.

Câu thứ tư: khối bùn hút lên rồi sẽ nằm ở đâu. Ca làm tử tế thì phần lắng lẫn nước thải đều lên xe kín, xe chạy thẳng tới điểm tiếp nhận có chức năng xử lý.

Trút sang hố ga nhà bên, xả xuống miệng cống ngoài đường hay tấp vào khoảnh đất trống cuối hẻm thì chỉ là dời chỗ nghẽn sang nơi khác. Người lãnh đủ là hàng xóm, hoặc chính căn nhà đó vào mùa mưa năm sau.

Câu cuối xoay quanh khâu hoàn trả. Nắp về đúng khung, mạch chèn kín để mùi khỏi len lên nhà, khoảnh sân vừa thi công rửa lại sạch sẽ. Trước khi thợ rời đi, bạn nên bảo họ xả thử một lượt nước để tự thấy nhịp rút đã đổi.

Căn nào từng phải đục nền dò nắp thì nhân dịp này gắn sẵn một nắp thăm nhấc tay, khỏi phá nền lần nữa. Còn điểm nào chưa rõ, bạn quay số 0923.555.530 rồi nói muốn gặp kỹ thuật đang theo khu trung tâm.