Xử lý mùi hôi Bắc Tân Uyên: truy đúng nguồn rồi mới khử

Đứng đầu danh sách là bẫy nước khô, riêng ở vùng này nó chiếm phần lớn số ca. Dưới sàn, mỗi lỗ thoát và mỗi chậu rửa đều nối vào một khúc cổ ngỗng luôn ngậm sẵn ít nước. Màng nước ấy chính là cái nắp đậy tự nhiên, hơi hầm bên dưới không vượt qua nổi.

Nhà vườn hay có buồng vệ sinh phụ đặt tách phía sau, cả tháng không ai dùng tới, nhiều nhà lại đóng cửa đi làm xa. Nước trong cổ ngỗng bay hơi cạn thì chỗ đó chỉ còn là miệng ống trống nối thẳng xuống hầm. Dấu hiệu khỏi lẫn: nồng nhất lại là căn buồng cả nhà ít bước vào nhất.

Thứ hai là ống thông hơi. Tuyến thoát nào cũng cần một đường cho khí thoát lên cao. Thiếu nó thì mỗi lần xả nước, dòng chảy xuống kéo theo áp suất âm và hút cạn luôn nước trong các bẫy lân cận.

Nhà vườn ở đây phần lớn tự sửa, tự cơi nới, và ống thông hơi là thứ hay bị cắt cụt nhất khi lợp lại mái hay xây thêm phòng. Có nhà cắt xong bịt luôn đầu ống cho khỏi mưa tạt. Cũng có nhà ống còn nguyên nhưng đầu ống thò ra ngay dưới mái hiên, gió chiều thổi ngược là mùi quẩn vào nhà.

Thứ ba là vòng gioăng dưới đế bồn cầu cùng đường keo trét quanh nó. Thiết bị được đặt lên một vòng đệm rồi mới viền silicon bên ngoài. Vòng đệm chai cứng theo năm tháng, nền sụt nhẹ hoặc lúc lau dọn ai đó kéo lệch thiết bị, thế là hở ra một khe.

Khe ấy chẳng đủ rộng để nước rỉ thành vũng nhưng thừa cho hơi hầm len lên. Nhận ra cũng không khó. Sàn sát đế bồn cứ ẩm hoài dù đã lau, đường keo ngả vàng và rạn như mạng nhện, cúi thấp xuống thì mùi đậm hơn hẳn lúc đứng thẳng.

Thứ tư là chuyện của đất và của mùa mưa, phần này rất riêng của vùng vườn. Nhiều chỗ đất chặt, thoát nước kém, mà không ít nhà lại đang dùng hầm tự thấm hoặc hố thấm cho phần nước sau hầm.

Mùa mưa, dải đất dọc sông Bé còn có mực nước ngầm dâng lên, phần thấm gần như mất tác dụng. Nước trong hầm dâng sát miệng ống vào, hơi không còn chỗ nên đi ngược theo đường thoát lên nhà. Biểu hiện rõ nhất là mùi chạy theo trời: mưa dầm thì nồng, hửng nắng độ vài tuần lại dịu.

Thứ năm là chính thứ nhà mình đổ xuống, phần mà rất ít người nghĩ tới. Vào vụ, nước rửa trái cây có múi, vỏ và trái dạt bỏ đi, đôi khi cả nước ngâm rửa dụng cụ đều theo rãnh sân chảy vào hố ga chung với nước sinh hoạt.

Phần đường trong trái cây lên men rất nhanh trong nước ấm và kín gió. Mùi sinh ra là mùi chua gắt, khác hẳn mùi cống quen thuộc, nên nhiều nhà tìm mãi không ra vì cứ nhắm vào phòng vệ sinh. Cách xử gọn nhất là hớt váng, nạo hố sớm ngay sau vụ và tách riêng chỗ đổ nước rửa.

Nhóm gọi nhiều nhất theo mùa là nhà đóng cửa dài ngày: chủ đi làm xa, chỉ về dịp lễ và mùa thu hoạch. Cả tuyến thoát trong nhà nằm khô nhiều tháng liền, tới lúc mở cửa thì mùi xộc ra ngay từ phút đầu, và ai cũng nghĩ hầm đã đầy trong lúc đi vắng.

Phần lớn không phải vậy. Cách xử đúng thứ tự là dội đầy nước vào tất cả các bẫy, mở cửa cho thoáng vài ngày rồi hẵng đánh giá lại. Trước khi khóa cửa đi xa, xả đầy bồn cầu, hạ nắp xuống và châm nước các phễu là đỡ được gần hết phiền phức lúc quay về.

Nhóm đông nhất về đầu người là các hộ sống ngay trong vườn cây ăn trái, nhà dựng thưa, cách trục đường chính khi vài chục khi vài trăm mét. Gần như hộ nào cũng có một buồng vệ sinh phụ cất riêng sau hè, dùng xong buổi làm vườn rồi bỏ đó cả tuần.

Bẫy nước ở đấy cạn quanh năm, và vì buồng nằm cuối gió nên bạn chỉ ngửi thấy mùi khi gió đổi chiều, thành ra rất khó lần. Việc rẻ nhất mà hiệu quả nhất là mỗi tháng xách một xô nước dội qua tất cả các phễu, kể cả những phễu tưởng như không liên quan.

Nhóm thứ ba là mấy trại nuôi quy mô nhỏ và điểm sơ chế nông sản rải rác giữa vùng. Cái khó là không khí quanh đó vốn đã có mùi sẵn. Vì vậy rất dễ quy hết tội cho khu vệ sinh trong khi gốc nằm nơi khác, hoặc ngược lại.

Thợ vào đây phải tách mùi trước đã: khép cửa khu sinh hoạt, rót nước thử lần lượt các điểm thoát bên trong, rồi đối chiếu với mùi ngoài sân đo cùng lúc. Phía cơ sở nên cắt một người nắm rõ mặt bằng đi kèm, bởi tuyến thoát ở những nơi kiểu này đã qua dăm lần chắp nối.

Nhóm cuối là các dãy phòng cho thuê mọc quanh khu công nghiệp Đất Cuốc. Ở đây mùi thường không đến từ một phòng mà từ tuyến chung: nhiều phòng dùng chung một ống đứng, có phòng đấu thẳng ống xả máy giặt vào ống thoát không qua bẫy nước.

Phòng bỏ trống giữa hai lượt người thuê thì bẫy lại cạn. Chủ dãy trọ nên đi một vòng kiểm tra vào ngày trống phòng, châm nước tất cả các phễu và yêu cầu người thuê không tự đấu lại đường xả. Sửa một điểm mà bỏ qua các điểm còn lại thì mùi chỉ chuyển chỗ chứ không mất đi.

Có ba dòng bạn nên ghi ra giấy trước lúc bấm máy. Mùi dậy mạnh nhất vào khung giờ nào, ở buồng nào, và trời nắng hay trời mưa thì nó khác nhau ra sao. Ba dòng ấy trông vụn vặt nhưng gạch được quá nửa danh sách nghi phạm.

Chỉ dậy lúc tinh mơ và chỉ ở buồng lâu không ai bước vào thì gần như chắc chắn cổ ngỗng đã cạn. Dậy đúng hôm trở gió thì ngó lên đầu ống thông hơi. Còn cứ vào mùa mưa mới nồng thì phải tính chuyện giở nắp hầm và xem đoạn thoát phía sau.

Câu hỏi đầu tiên dành cho bên nhận việc: buổi đầu tới nhà họ sẽ làm những thao tác gì. Ai đáp rằng sẽ xịt chế phẩm, rắc men vi sinh hay dội hóa chất xuống ống thì đó là người bán cách át mùi, không phải người đi tìm gốc.

Bên làm thật sẽ kể ra một chuỗi thao tác: rót nước thử từng lỗ thoát, rọi đèn quanh đế thiết bị, dò đầu ống thông hơi rồi mới giở nắp hầm. Câu hỏi thứ hai: gặp nguyên nhân vượt quá tay nghề của họ thì tính sao. Bên tử tế sẽ chỉ thẳng rằng phần đó thuộc thợ hồ hay thợ nước.

Có một nhóm nguyên nhân nằm khuất dưới nền, biết trước thì lúc nghe kết luận bạn đỡ ngỡ ngàng. Một bể tự hoại chạy được là nhờ nước lần lượt qua từng ngăn theo đúng trật tự rồi mới ra tuyến ngoài.

Hơi sinh ra trong lòng bể cũng cần một lối riêng dẫn lên cao. Miệng ống nối hai ngăn bị bít, tấm đan rạn, hoặc đoạn thoát phía sau ngậm nước không tiêu kịp, chỉ một trong ba thứ đó là nhịp vận hành lệch hết. Hơi bèn chọn lối gần nhất mà trồi lên, hay gặp nhất là lỗ thoát sàn và đế bồn cầu.

Tiền nong nên bóc thành từng phần thay vì gộp một cục cho cả cái mùi. Phần một là công lần dấu và chỉ ra nguồn. Phần hai là công xử đúng cái nguồn vừa chỉ ra.

Phần ba dành cho những hạng mục nặng tay: rút hầm, làm lại đoạn thoát sau hầm, hay mở nền dò chỗ ống nứt. Phần ba chỉ được đặt lên bàn khi hai bên đã bàn xong hai phần trước. Bóc rạch ròi như vậy thì bạn giữ được quyền dừng lại giữa chừng để tính toán thêm.

Còn một điều đội nói thẳng ngay từ buổi đầu. Không ai làm một lượt rồi cam đoan căn nhà từ nay im mùi mãi. Buồng nào tiếp tục bỏ không thì cổ ngỗng ở đó rồi lại cạn, nắp hố ga dùng lâu rồi cũng tới hồi phải thay.

Thứ đội dám nói chắc là lần đúng dấu và chặn đúng điểm thì mùi ngưng, không kiểu nhạt dần rồi trở lại. Kèm theo là mấy nếp giữ chẳng tốn gì. Tháng nào cũng rót một xô nước qua các lỗ thoát, hạ nắp bồn cầu trước khi đi vắng, và đừng xén ống thông hơi lúc sửa mái.