Xử lý mùi hôi Dầu Tiếng: truy nguồn rồi mới nói khử mùi

Số một, khỏi bàn cãi, là bẫy nước khô ở những căn nhà nằm không suốt mấy tháng. Ngay dưới mỗi lỗ thoát sàn và mỗi chậu rửa có một khúc ống chữ U luôn đọng lại chút nước. Vũng nước tí xíu ấy là thứ duy nhất ngăn hơi cống trồi ngược vào phòng.

Nhà chỉ về theo vụ, nhà khóa cửa vì chủ đi làm xa, buồng vệ sinh phụ sau vườn cả tháng không ai bước vào, tất cả đều rơi vào cùng một tình trạng. Nước cạn thì khúc chữ U hết tác dụng, đường ống hở thẳng xuống hầm. Vừa tra chìa mở cửa là mùi đã đón sẵn.

Thứ hai là ống thông hơi, nhất là ở những khu nhà công nhân cao su. Cả dãy xài chung một tuyến thoát, và thường thì chung nốt đường dẫn khí lên mái. Chỉ cần đoạn ống ấy bị tổ chim, lá khô hay bùn đất bít lại là mọi nhà cùng chịu.

Còn một kiểu nữa hay gặp. Hộ nào đó sửa lại mái phần nhà mình, cắt cụt ống rồi bịt đầu cho khỏi dột. Thế là mỗi lần cả dãy xả nước, áp suất trong ống hút cạn luôn nước ở các bẫy phía cuối, nhà cuối dãy hôi trước và người ta thường đổ cho hầm.

Thứ ba nằm ngay dưới chỗ ngồi: vòng đệm cao su kê chân bồn cầu, cộng đường keo viền bên ngoài. Cao su để lâu thì chai và co lại, nền nhà lún đôi ba milimet, hoặc lần tổng vệ sinh nào đó có người xô lệch thiết bị. Chỉ chừng ấy là mối tiếp giáp hở ra.

Khe hở đó không đủ để nước rỉ ra ngoài nhưng thừa chỗ cho hơi cống len lên. Nhà bỏ không lâu ngày thì cao su càng khô càng co nhanh. Muốn nhận ra thì để ý ba thứ: chân bồn lúc nào cũng ẩm dù vừa lau, đường keo xỉn màu và rạn, mùi đậm hẳn lên khi bạn hạ người xuống sát sàn.

Thứ tư là phần dưới nền: hầm quá tải, hầm thấm bão hòa và hố ga hở. Nhiều hầm trong vùng xây gạch từ lâu, nắp đan nứt nên nước mưa chảy vào suốt mùa dù trong nhà không có ai. Hầm đầy tới sát miệng ống vào thì khí buộc phải đi ngược lên theo đường thoát.

Hố ga sau nhà thì nắp vỡ hoặc chỉ kê hờ một tấm bê tông không gioăng. Khí thoát ra sân rồi theo gió tạt vào, thành ra chủ nhà cứ tưởng mùi từ trong nhà bốc ra. Hai nhóm này chỉ nhìn ra được khi thợ chịu khó mở nắp.

Thứ năm là cái rãnh nước xám chạy ra vườn, thứ gần như nhà nào ở đây cũng có. Nước tắm giặt và nước rửa của nhiều nhà không vào hầm mà xả thẳng ra rãnh đất hoặc một hố thấm lộ thiên phía sau bếp. Cách đó thoát nhanh và chẳng tốn gì, nên ít ai nghĩ lại.

Mùa khô rãnh cạn nước, lớp cặn xà phòng trộn vụn thức ăn phơi trên mặt đất và lên men. Trở gió một cái là mùi tạt ngược vào nhà qua cửa sau và cửa sổ bếp, đúng lúc chiều tối. Nhà nào thấy mùi chỉ nặng khi gió đổi hướng, còn trong nhà thử bẫy nào cũng tốt, thì nên ra nhìn cái rãnh đó trước tiên.

Khu nhà công nhân cao su là nhóm khó xử nhất vì mọi thứ đều của chung. Tuyến thoát chung, thông hơi chung, hầm chung, mà không ai đứng ra chịu trách nhiệm nên tới lúc nặng mới có người báo. Mùa cạo mủ thì đông, hết mùa lại thưa, tải dồn lên hầm lúc nhiều lúc ít nên chu kỳ chẳng theo quy luật nào.

Đề nghị của đội rất gọn: cả dãy chọn lấy một người đứng mối liên lạc. Người đó chỉ cần nhớ lần gần nhất thợ tới kiểm là khi nào. Soi cả tuyến chung trong một lượt bao giờ cũng rẻ và dứt điểm hơn kiểu mỗi hộ tự chữa phần của mình.

Nhà mới xây hoặc vừa sửa lại khu vệ sinh là nhóm hay bị bỏ sót nhất. Nhà còn thơm mùi sơn mà đã hôi thì chủ nhà thường nghĩ tại hầm chưa quen dùng, trong khi gốc nằm ở khâu thi công.

Ba lỗi hay gặp: lắp nhầm loại phễu thoát sàn không có bẫy, ống xả máy giặt cắm thẳng xuống lỗ thoát, và ống thông hơi chưa kéo cao khỏi mái. Nhóm này nên kiểm trong lúc còn hạn bảo hành của bên thi công. Bắt lỗi sớm thì họ sửa, để lâu thành việc của chủ nhà.

Nhà vườn nằm sâu, đường vào chỉ là lối đất giữa hai hàng cây, có cái khó riêng. Vấn đề không phải chẩn đoán mà là tiếp cận: nắp hầm và hố ga hay bị cỏ phủ mất dấu sau vài mùa mưa nên thợ mất thêm thời gian dò.

Bạn nên đánh dấu vị trí nắp bằng một cọc sơn hay viên đá dễ thấy, việc đó tiết kiệm kha khá công cho mọi lần sau. Nhóm này cũng nên nhìn thêm cái rãnh nước xám sau bếp, vì mùa khô nó là nguồn mùi thường trực. Ca không gấp thì chọn tháng khô, giữa mùa mưa mọi khâu đều lâu hơn.

Nhóm nhà chỉ về theo mùa và nhà có chủ đi làm xa thì vấn đề nằm ở việc không dùng chứ không phải việc dùng. Mọi bẫy nước trong nhà cạn dần suốt mấy tháng vắng người.

Cách phòng thì hầu như không tốn đồng nào. Trước lúc khóa cổng, xả đầy bồn cầu rồi hạ nắp, rót nước vào hết các lỗ thoát sàn và chậu rửa, khép luôn cửa buồng vệ sinh. Nhờ được người trông nhà thì nhờ mỗi tháng dội qua mỗi chỗ một xô, chừng đó đủ để lúc quay về khỏi phải gọi ai.

Ba dòng ghi sẵn trước khi bấm máy sẽ tiết kiệm cho bạn kha khá thời gian. Mùi dậy mạnh nhất giờ nào, buồng nào chịu nặng nhất, và nhà đã vắng người bao lâu rồi. Bấy nhiêu thôi cũng đủ gạch bớt phân nửa số nghi phạm.

Nhà vừa mở khóa sau mấy tháng bỏ không thì gần như chắc là khúc chữ U đã cạn. Mùi dậy đúng hôm trở gió thì ngờ tới đầu ống trên mái hoặc cái rãnh sau bếp. Còn cứ mưa xuống mới nồng thì phải giở tấm đan lên xem lòng hầm.

Câu đáng hỏi trước tiên: buổi tới nhà, bên nhận việc sẽ làm những gì. Nghe họ đáp rằng sẽ mang theo chế phẩm khử mùi, men vi sinh hoặc can hóa chất để dội xuống ống, bạn hiểu ngay đó là hàng át mùi. Nghề dò nguồn không làm vậy.

Bên làm nghề thật kể ra thứ tự công việc: thử nước ở từng bẫy một, soi đèn dưới chân thiết bị, kiểm đầu ống trên mái rồi mới mở hầm. Hỏi thêm một câu nữa cho chắc: gốc nằm ngoài phần họ làm được thì họ tính sao. Nơi tử tế sẽ chỉ rõ đó là việc của thợ hồ hay thợ nước.

Có một nhóm gốc bệnh nằm sâu dưới nền, nên biết trước để lúc nghe kết luận khỏi thấy khó tin. Một bể tự hoại muốn chạy êm thì nước phải tràn qua các ngăn đúng trình tự trước khi ra tuyến ngoài. Hơi sinh ra bên trong lại cần một lối riêng dẫn lên mái.

Chỉ cần khoảng thông giữa hai ngăn bị bít, tấm đan nứt hứng nước mưa suốt mùa, hoặc phần thoát phía sau hầm không tiêu nổi nước, là cả dây chuyền lệch nhịp. Hơi bèn nhè chỗ yếu nhất mà trồi lên, hay gặp nhất là lỗ thoát sàn và chân bồn cầu. Chữa phần nổi mà bỏ phần chìm thì vài tháng sau mùi lại dậy.

Ở địa bàn xa còn một câu nữa đáng hỏi, ấy là chuyện chuyến xe. Nắm được hôm nào đội chạy về hướng nhà mình còn quan trọng hơn việc dò xem ai báo rẻ hơn ai. Một hộ gọi lẻ giữa tuần rất dễ phải gánh trọn phần đường.

Ca chưa gấp thì cứ hỏi thẳng tổng đài buổi nào có chuyến về hướng nào rồi đăng ký vào buổi đó. Mấy nhà trong xóm cùng có chuyện thì rủ nhau đặt gộp cho phần đường nhẹ đi. Tiền cũng nên bóc theo từng phần việc, một khoản cho khâu dò nguồn và một khoản cho khâu xử gốc.

Sau chót là chuyện nói thật. Chẳng ai làm một lượt rồi cam đoan căn nhà từ đó im mùi mãi. Đóng cửa thêm nửa năm nữa thì khúc chữ U lại cạn, mà nắp hố ga dùng lâu cũng tới hồi phải thay.

Điều đội dám chắc là dò trúng gốc, chặn trúng điểm thì mùi ngưng, không kiểu nhạt dần rồi tái. Đi kèm là mấy nếp giữ chẳng tốn công. Rót nước vào các bẫy trước lúc đi vắng, hạ nắp bồn cầu, và đừng cắt cụt ống thông hơi lúc sửa mái. Thợ dặn lại từng ý ấy lúc bàn giao.