Xử lý mùi hôi Tân Uyên – truy đúng nguồn rồi mới khử

Đứng đầu danh sách là bẫy nước bị khô. Mỗi phễu thoát sàn, mỗi chậu rửa đều có một đoạn ống cong giữ lại chút nước, và chính lớp nước đó chặn khí từ đường cống bốc ngược lên phòng.

Nước bay hơi hết thì chỗ ấy chỉ còn là miệng ống hở, nối suốt xuống tuyến cống. Ở đây chuyện này gặp nhiều tới mức thành quy luật: phòng trọ để trống chờ người thuê, buồng vệ sinh dự phòng của xưởng, buồng tắm tầng trên của nhà ít người.

Chỗ nào lâu không có nước chảy qua là chỗ đó bốc mùi. Cách kiểm tra rẻ nhất là đổ vào một ca nước rồi chờ nửa buổi xem mùi có nhạt đi không.

Thứ hai là ống thông hơi. Mọi tuyến thoát nước đều cần một lối riêng đưa hơi lên cao. Lối ấy bị bít thì hơi đi tìm ngả khác, mà ngả gần nhất thường là chính các phễu thoát trong nhà.

Ở khu vực này, ống thông hơi hay hỏng theo ba kiểu. Bị tổ chim hay lá cây bít đầu, bị thợ cắt cụt rồi bịt lại trong đợt sửa mái, hoặc đầu ống đặt cạnh cửa sổ nên khí thoát ra rồi quẩn ngược vào. Kiểu thứ ba khó chịu nhất vì hệ thống vẫn chạy đúng, chỉ là mùi trả về đúng chỗ người ở.

Thứ ba là bếp ăn ca và các tuyến thoát nước bếp. Phần lớn nhà máy quanh Nam Tân Uyên và VSIP 2 nấu suất ăn tại chỗ, lượng dầu mỡ đổ xuống mỗi ngày lớn hơn nhiều lần bếp gia đình.

Mỡ nguội bám thành lớp trong lòng ống rồi phân hủy dần, sinh ra thứ mùi chua gắt rất riêng. Nhiều bên cứ nhè khu vệ sinh mà xử trong khi nguồn thật nằm ở máng thoát sau bếp. Xưởng gỗ còn thêm chuyện bụi gỗ trộn với mỡ thành lớp bùn đặc bịt gần hết lòng ống.

Thứ tư là hầm quá tải đẩy khí ngược lên. Khi mực trong hầm dâng sát miệng ống thông giữa các ngăn, khí không còn khoảng trống để nằm yên nên bị dồn ngược theo đường ống mà vào tới phòng.

Nó mạnh nhất đúng vào lúc nhiều người cùng xả nước, nên khu vệ sinh công nhân bốc mùi dữ nhất vào đầu ca và giờ tan ca. Trường hợp này xịt thơm hay đổ men vi sinh đều vô ích, phải rút hầm rồi mới tính tiếp.

Thứ năm là mương hở và hố ga không nắp ngay bên ngoài. Khu dân cư xen kẽ trong vùng còn nhiều đoạn mương lộ thiên chảy về phía sông Đồng Nai, và không ít hố ga sân bị mất nắp từ lâu.

Chiều tối gió đổi hướng, thổi dọc theo mương rồi tạt mùi vào dãy nhà nằm cuối hướng gió. Nhóm này dễ bị chẩn nhầm thành mùi trong nhà. Dấu hiệu phân biệt là mùi mạnh ở ban công và cửa sổ hướng ra mương, còn buồng vệ sinh đóng kín lại gần như không có mùi.

Mở đầu bằng nhóm nhà phố và hộ dân dọc tuyến ĐT 746 qua Uyên Hưng. Ở nhóm này, phần lớn ca liên quan tới sửa chữa cũ chứ không phải hệ thống hỏng.

Nhà cơi nới thêm phòng, lợp lại mái hay lắp bồn nước mới đều có thể chạm vào ống thông hơi. Người thợ hôm đó chưa chắc để ý tới chức năng của cái ống nhô lên mái. Vì vậy khi gọi, bạn nên nhớ lại mùi bắt đầu từ khoảng thời gian nào và trước đó nhà sửa gì.

Nhóm thứ hai là bếp ăn ca của nhà máy cùng các quán cơm phục vụ công nhân ngoài cổng xưởng. Nhóm này phải nhìn vào tuyến thoát bếp trước tiên.

Dầu mỡ nguội đi, đóng bám dọc lòng ống rồi thối dần. Thứ mùi chua gắt sinh ra từ đó khó lẫn với bất cứ mùi nào, và nó mạnh lên vào buổi chiều khi ống đã ấm cả ngày. Cách xử căn cơ gồm ba việc: làm sạch tuyến ống, vét hố ga cuối tuyến theo lịch, và tách riêng nước bếp qua bể tách mỡ.

Nhóm thứ ba là dãy trọ công nhân, nhóm dính bẫy nước khô nhiều nhất vì số phòng có người lên xuống theo mùa đơn hàng. Mùa giãn việc, nửa dãy trống là nửa dãy có phễu thoát khô.

Chủ trọ có thể tự làm hai việc rẻ tiền. Một là giao cho người quản lý đổ nước vào phễu các phòng trống mỗi tuần một lần. Hai là khi có phòng nào sửa lại thì thay luôn phễu loại có màng chặn mùi.

Cũng nên để ý chỗ đặt máy giặt chung của cả dãy. Nhiều nơi cho ống xả chạy thẳng xuống một cái lỗ khoét trên nền, chẳng qua bẫy nào cả. Thế là hơi đi ngược lên đúng chỗ mọi người phơi đồ.

Nhóm sau cùng gồm nhà xưởng và các cơ sở sản xuất quanh Nam Tân Uyên, nơi mùi đi theo nhịp ca chứ không rải đều. Việc đầu tiên nên làm là ghi lại ba mốc trong ngày mùi nặng nhất rồi đối chiếu với giờ vào ca, giờ nghỉ giữa ca và giờ tan ca.

Ba mốc trùng khít thì gần như chắc chắn hầm đang quá tải và khí bị đẩy ngược, phải rút hầm trước đã. Ngược lại, mùi nặng nhất lại rơi vào lúc xưởng vắng người thì nghi ngờ chuyển sang bẫy nước khô ở các buồng dự phòng. Phân biệt được hai nhóm này là tiết kiệm cả một chuyến gọi nhầm việc.

Trước khi chọn bên nào, nên hỏi họ dò nguồn theo quy trình nào. Lời đáp đạt chuẩn phải nêu ra từng bước. Rót nước thử lần lượt các phễu, kiểm đầu ống trên mái, rọi đèn dưới đế bồn cầu, giở nắp hầm cùng hố ga để nhìn thực tế.

Ai vừa nghe tả qua máy đã chốt luôn nguyên nhân thì nên dè chừng. Ai giới thiệu một loại chế phẩm ngay trước khi tới cũng vậy. Đó là người đi bán sản phẩm, không phải người đi truy nguồn.

Tiếp đó, hỏi cho rõ đâu là chặn nguồn và đâu là gột phần mùi còn tồn. Hai việc này tách bạch. Chặn nguồn nghĩa là bịt lối hơi cống lọt vào, còn gột mùi tồn là làm sạch phần đã ngấm vào tường, trần và đồ đạc.

Làm vế sau mà bỏ vế trước thì ít hôm nữa mọi thứ trở lại y cũ, và đó là lý do nhiều nơi đã chi tiền vài lượt mà vẫn khổ. Trật tự bắt buộc là chặn trước, gột sau. Phần lớn ca chỉ cần chặn xong là phần tồn tự tan sau một hai ngày mở thoáng.

Khi nghi gốc bệnh nằm trong lòng hầm, biết trước đôi chút về cấu tạo sẽ dễ theo lời thợ. Một bể tự hoại được ngăn thành nhiều khoang để nước lắng rồi phân hủy dần khi đi qua. Lượng hơi sinh ra bên trong buộc phải có lối riêng dẫn lên cao.

Khi mực trong bể lên quá cao, hoặc đường dẫn khí bị tắc, hơi sẽ quay ngược lại và lách vào nhà ở chỗ yếu nhất của tuyến ống. Nắm được điều này thì hiểu vì sao dốc men vi sinh xuống bồn cầu không cứu nổi một cái hầm đã đầy.

Phía công trình nên chuẩn bị vài thứ trước hôm hẹn. Ghi nhật ký mùi chừng hai ba ngày, đánh dấu khung giờ nào nặng, khu nào nặng, có trùng lúc trời mưa hoặc lúc bên cạnh xả nước hay không.

Mở sẵn cửa những phòng đang bỏ không và các buồng vệ sinh ít ai dùng, vì gốc bệnh hay nằm ngay đó. Xác định trước chỗ đặt nắp hầm, nắp hố ga rồi dọn quang chung quanh. Công trình nào vừa sửa chữa quanh lúc mùi bắt đầu thì kể rõ đã sửa những gì.

Cuối cùng là khâu nghiệm thu và giữ nếp về sau. Trước lúc thợ ra về, hai bên nên thử lại ngay tại chỗ và nghe thợ nói rõ vừa chặn đúng cái gì.

Đội cũng nói thẳng một điều: chặn trúng nguồn thì mùi dứt, nhưng lời cam kết mùi không bao giờ trở lại thì không ai đưa được. Bẫy nước vẫn có thể khô, hầm rồi lại đầy, mỡ vẫn bám lại trong tuyến ống bếp. Thợ dặn kèm mấy việc giữ nếp và đề xuất mốc kiểm tra, phát sinh gì thì bấm lại 0923.555.530.